6 Δεκεμβρίου, 2022

Συνέντευξη Τύπου για τις μετεγκαταστάσεις καταυλισμών Ρομά, την πιλοτική εφαρμογή στην Άμφισσα και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Βασικά σημεία ομιλίας της Αναπληρώτριας Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Θ. Φωτίου, και της Ειδικής Γραμματέως για την Κοινωνική Ένταξη των Ρομά, Κ. Γιάντσιου.

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Θεανώ Φωτίου, παραχώρησε σήμερα συνέντευξη Τύπου με θέμα την υλοποίηση δυο βασικών παρεμβάσεων που αφορούν στη στεγαστική υποστήριξη και τη βελτίωση συνθηκών διαβίωσης των Ρομά. 

Οι παρεμβάσεις απορρέουν από το Νόμο 4483/17 και εξειδικεύονται με την εφαρμοστική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 412, τεύχος Β, Αριθμ. οικ. ΡΟ 64) που υπεγράφη στις 12/2/2018. Ρυθμίζουν την μεταβατική μετεγκατάσταση Ρομά που διαβιούν σε πρόχειρα ή παράτυπα καταλύματα εντός κατάλληλα οργανωμένων χώρων, όπως στην Άμφισσα, αλλά και τη βελτίωση συνθηκών διαβίωσης για τις περιπτώσεις που η προσωρινή μετεγκατάσταση δεν είναι άμεσα εφικτή. 

Στη συνέντευξη τοποθετήθηκαν επίσης ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Υγείας, Γιάννης Μπασκόζος, και ο δήμαρχος Δελφών, Θανάσης Παναγιωτόπουλος, τους οποίους η κ. Φωτίου ευχαρίστησε θερμά για την πολύτιμη συνεισφορά τους στην υλοποίηση του προγράμματος. 

Παρακάτω, παραθέτουμε βασικά σημεία από την ομιλία της Αναπληρώτριας Υπουργού κας. Θ. Φωτίου και της Ειδικής Γραμματέως για την Κοινωνική Ένταξη των Ρομά κας. Κ. Γιάντσιου. 

Η κ. Θ. Φωτίου ανέφερε μεταξύ άλλων:  

Η προσωρινή μετεγκατάσταση Ρομά στην Άμφισσα του Δήμο Δελφών, είναι έργο μεγάλης σημασίας που ανοίγει  ταχύτατους δρόμους για τη μετεγκατάσταση οικισμών Ρομά που διαβιούν σε άθλιες συνθήκες σε όλη τη χώρα. Είναι πιλοτικό, με την έννοια ότι πλέον έχουμε καταγεγραμμένες όλες τις διαδικασίες για την εκπόνηση του απαραίτητου φακέλου υποβολής για πρόταση μετεγκατάστασης, ο οποίος κατατίθεται στην Ειδική Γραμματεία για γνωμοδότηση από την αρμόδια Επιτροπή Μετεγκατάστασης αλλά και γιατί αποτελεί ένα πρότυπο εγχείρημα μεταβατικής μετεγκατάστασης ολιστικού χαρακτήρα

Η Ειδική Γραμματεία Ρομά που μετράει μετά βίας 15 μήνες ζωής, κατέγραψε για πρώτη φορά στην Ελλάδα όλους τους καταυλισμούς– οικισμούς Ρομά, με όλα τους τα πληθυσμιακά, χωρικά και ειδικότερα δεδομένα, και τους κατέταξε σε τρεις κατηγορίες. Έχουμε 371 οικισμούς. 

Η πρώτη κατηγορία αφορά εξαθλιωμένους καταυλισμούς σε άκρως υποβαθμισμένες περιοχές, χωρίς βασικές υποδομές, με συνθήκες μη αποδεκτές από μια ευνομούμενη χώρα. Αυτοί είναι 74 καταυλισμοί που μεταστεγάζονται. Για πρώτη φορά δημιουργήσαμε κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο, το ψηφίσαμε και προχωρούμε στην προσωρινή μεταστέγαση. 

Μεταξύ των κύριων στόχων της Ειδικής Γραμματείας Ρομά είναι η εξάλειψη των ακραία υποβαθμισμένων καταυλισμών και θυλάκων, με την παράλληλη ανάδειξη καινοτόμων πιλοτικών παρεμβάσεων που λειτουργούν ως πρότυπα, και βεβαίως η θεμελίωση των βάσεων για την επίτευξη σταδιακής, αλλά και πλήρους κοινωνικής ένταξης. Δεν αρκεί, δηλαδή, η χωρική μετεγκατάσταση αν δεν πλαισιώνεται από ένα σύνολο δράσεων κοινωνικής ένταξης των Ρομά. 

Η Άμφισσα είναι  ο πρώτος από τους 74 καταυλισμούς και θα ακολουθήσουν πάρα πολλοί άλλοι. Τα έχουμε ήδη εξαγγείλει στα περιφερειακά αναπτυξιακά συνέδρια όλης της χώρας. Δεσμευόμαστε, ό,τι έχουμε εξαγγείλει  θα πραγματοποιηθεί μέσα στο 2018. 

Οι μεικτοί καταυλισμοί είναι 181 και οι γειτονιές είναι 116. Όλοι έχουν προβλήματα. Στη δεύτερη κατηγορία των μεικτών καταυλισμών πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις στα δίκτυα υποδομών ύδρευσης, ηλεκτροδότησης κλπ. Το ίδιο και στην τρίτη κατηγορία. Πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις μέσα στον αστικό ιστό, πάρκα, καλύτεροι χώροι για τη διαβίωσή τους, πλατείες κλπ.

Επομένως, το δικό μας πρόγραμμα αφορά και τις τρεις περιπτώσεις, παρ’ όλο που διακρίνεται από ένα κατεπείγοντα χαρακτήρα για περιπτώσεις καταυλισμών σε εξαθλίωση.

Προκειμένου να κριθεί η έκταση ως κατάλληλος χώρος για μετεγκατάσταση, πρέπει να πληροί συγκεκριμένους όρους: Να είναι κοντά στον αστικό ιστό, γιατί δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε γκέτο, να έχει συγκεκριμένες αποστάσεις από αρχαιολογικούς χώρους, να μην χαρακτηρίζεται ως δασική έκταση. Κατόπιν, κλιμάκιο της Ειδικής Γραμματείας Ρομά διενεργεί αυτοψία και εγκρίνει ή μη την καταλληλότητα του οικοπέδου.

Στη συνέχεια η Ειδική Γραμματεία κάνει το πολεοδομικό και αρχιτεκτονικό σχέδιο, με το τεχνικό επιτελείο που διαθέτει, σε συνεργασία με τις τεχνικές υπηρεσίες του εκάστοτε δήμου. Τα σχέδια είναι πρωτότυπα γιατί οι συνεργάτες της Ειδικής Γραμματείας είναι πολύ υψηλού επιπέδου αρχιτέκτονες και μηχανικοί. 

 Το επόμενο βήμα αφορά στην εκπόνηση της τεχνικής έκθεσης απαιτούμενων υποδομών και των τευχών δημοπράτησης για τους οικίσκους, προκειμένου να γίνει ο σχετικός διαγωνισμός για την προμήθειά τους.  

Μόλις ολοκληρωθούν αυτές οι διαδικασίες εκδίδουμε Κοινή Υπουργική Απόφαση που επέχει θέση αδείας για τη δημιουργία του οικισμού.  

Ο σχεδιασμός του οικισμού ακολουθεί το ανάγλυφο του εδάφους. Για την τυπολογία των κατοικιών χρησιμοποιούμε και διευρύνουμε την εμπειρία μας από το προσφυγικό. Εφαρμόζουμε βιοκλιματικό σχεδιασμό, ώστε τα οικήματα να είναι δροσερά το καλοκαίρι και ζεστά το χειμώνα.  Και βεβαίως, χωροθετούμε τους δημόσιους χώρους, τις πλατείες, τους δρόμους κλπ.

 Οι υποστηρικτικές δομές είναι μια δράση την οποία συνδέουμε τόσο με τις προσωρινές μετεγκαταστάσεις, όσο και με οικισμούς Ρομά, οι οποίοι δεν θα μετεγκατασταθούν. Υπάρχουν υποστηρικτικές δομές δυο ειδών: α) χώροι υγιεινής για τα αγόρια και τα κορίτσια που πάνε σχολείο και ειδικοί χώροι για πλυντήρια καθώς και χώροι πολλαπλών χρήσεων που λειτουργούν ως «Πολύκεντρα». Ειδικότερα, συμπεριλαμβάνονται σημεία για συμβουλευτική γονέων, υποστηρικτική διδασκαλία για τα παιδιά που πάνε στο σχολείο και αίθουσες διδασκαλίας Η/Υ. Ταυτόχρονα, χωροθετούνται χώροι νεότητας και αθλητικές εγκαταστάσεις. 

 

Η κ. Κ. Γιάντσιου ανέφερε μεταξύ άλλων: 

Βασική αρχή μας είναι η ολιστική προσέγγιση που διέπει τις παρεμβάσεις μας, καθώς η διαδικασία ένταξης είναι σύνθετη και σε αρκετές περιπτώσεις σταδιακή. Έχουμε δυο κύριους άξονες δράσης. Ένας άξονας είναι οι συνθήκες διαβίωσης στις οποίες παρεμβαίνουμε με τη μετεγκατάσταση ή με τη βελτίωση συνθηκών και ο άλλος άξονας είναι οι συνοδευτικές δράσεις, δηλαδή ένα ευρύ πλέγμα κοινωνικών υπηρεσιών, έτσι ώστε να θέσουμε τις βάσεις για τη σταδιακή ένταξη του πληθυσμού. 

Συγκεκριμένα, τα καινοτόμα στοιχεία που ευελπιστούμε ότι θα διασφαλίσουν την επιτυχία των ολοκληρωμένων χώρων μετεγκατάστασης, είναι: 

Η διαχείριση του χώρου με τη συμμετοχή του πληθυσμού. Ο Δήμος εποπτεύει και υποστηρίζει το οικιστικό συγκρότημα, συστήνοντας Επιτροπή Συντονισμού και Ομάδα Διαχείρισης. Η Επιτροπή Συντονισμού απαρτίζεται από τους Προϊσταμένους Διοικητικών, Οικονομικών, Κοινωνικών και Τεχνικών Διευθύνσεων του Δήμου κι έχει την ευθύνη για το γενικό συντονισμό και την εποπτεία του οικισμού. Η Ομάδα Διαχείρισης εδρεύει στο χώρο του οικιστικού ιστού και συνεργάζεται με τις υπηρεσίες του Δήμου, όπως και με το Κέντρο Κοινότητας- το Παράρτημα Ρομά- και το Πολύκεντρο. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η σύνδεση των ωφελουμένων με το Δήμο και η άμεση παροχή υπηρεσιών κοινωνικού χαρακτήρα. 

Η Ομάδα Διαχείρισης απαρτίζεται από ένα άτομο οικονομικής ή διοικητικής κατεύθυνσης, ο οποίος είναι συντονιστής της ομάδας, έναν υπεύθυνο τεχνικής συντήρησης και επίβλεψης του χώρου και απασχολούμενους γενικών καθηκόντων από τον πληθυσμό των ωφελουμένων. Συμμετέχουν δηλαδή Ρομά, άντρες και γυναίκες, στη λειτουργία του χώρου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην αυτό-οργάνωση και στην αυτοβοήθεια, έτσι ώστε να προετοιμαστεί ο πληθυσμός για την οριστική ένταξή του. Η μετεγκατάσταση είναι μεταβατική και ο απώτερος στόχος είναι η σταδιακή προετοιμασία των οικογενειών και ειδικά των νέων οικογενειών για τη διασπορά τους μέσα στον αστικό ιστό. 

Αναφορικά με τον εσωτερικό κανονισμό, επισημαίνουμε ότι όλοι οι ωφελούμενοι του Προγράμματος, οφείλουν να τηρούν τον κανονισμό λειτουργίας και ν’ αποδέχονται το σύνολο των όρων του κανονισμού. Για παράδειγμα πρέπει να πληρώνουν τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, να καταβάλλουν μέρος των δαπανών που αναλογούν στην ιδιοκτησία, ιδιαίτερα σε περίπτωση φθοράς, καταστροφής ή απώλειας, να συνεργάζονται με τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Δήμου και ειδικότερα με το παράρτημα Ρομά και τις Κοινωνικές Υπηρεσίες για την παροχή υποστήριξης στην απασχόληση και στην εκπαίδευση. 

Επίσης, το ιδιωτικό συμφωνητικό που υπογράφεται μεταξύ του Δήμου και των ωφελουμένων, αφορά όλα τα μέλη και είναι αναπόσπαστο μέρος του κανονισμού λειτουργίας. 

Κρίσιμο σημείο είναι η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Για κάθε ωφελούμενο, εκπονείται ατομικό σχέδιο δράσης, βάσει των αρχών της εξατομικευμένης προσέγγισης. Αναπτύσσονται παρεμβάσεις για κάθε οικογένεια και για κάθε μέλος της βάσει των αναγκών τους, έτσι ώστε να προσφερθούν υπηρεσίες, όπως πρόσβαση σε σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, μαθησιακή υποστήριξη, προώθηση στην απασχόληση και σύνδεση με την τοπική οικονομία.

Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά λαμβάνουν ποιοτική εκπαίδευση, ολοκληρώνουν το σχολείο κι αποκτούν τις απαιτούμενες γνώσεις, ώστε να είναι βέβαιη η ένταξή τους στην αγορά εργασίας και στην κοινωνική ζωή της πόλης. 

Ο Δήμος οφείλει να ενημερώνει με ετήσιες εκθέσεις την Ειδική Γραμματεία για την πορεία ένταξης των ωφελουμένων. Δηλαδή, σε τακτά διαστήματα, θα πρέπει να υπάρχει ένας αριθμός οικογενειών που θα εντάσσεται στον αστικό ιστό μέσω επιδότησης ενοικίου ή με άλλους τρόπους. 

Για περιπτώσεις όπου η μετεγκατάσταση ή η διασπορά στον αστικό ιστό μέσω επιδότησης ενοικίου δεν είναι εφικτή, οφείλουμε να παρέχουμε τα βασικά στους πολίτες έτσι ώστε να διασφαλίσουμε τη δημόσια υγεία.

Μετάβαση στο περιεχόμενο