Ευρωπαϊκό Θεσμικό Πλαίσιο και Εποπτεία
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (T.E.A.) διέπονται ως προς την λειτουργία, τον έλεγχο και την εποπτεία από τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς και τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες όπως ισχύουν κάθε φορά.
Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τις δραστηριότητες και την εποπτεία των Ι.Ε.Σ.Π.-Τ.Ε.Α. είναι η Οδηγία 2341/2016 (Οδηγία IORP II), η οποία ενσωματώθηκε στην εθνική έννομη τάξη με τον ν.4680/2020 ( Α’ 72).
Με τον ν. 5078/2023 (Α, 211) «Αναμόρφωση επαγγελματικής ασφάλισης, εξορθολογισμός ασφαλιστικής νομοθεσίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, … και λοιπές διατάξεις», ο οποίος έχει ως κύριο αντικείμενό του την επαγγελματική ασφάλιση, δηλαδή τον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ενσωματώθηκε εκ νέου η Οδηγία IORP II, κωδικοποιήθηκαν και τροποποιήθηκαν οι διατάξεις του ν.4680/2020 και συγκεντρώθηκε το σύνολο της νομοθεσίας που εφαρμόζεται στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο.
Από 1η Ιανουαρίου 2025 η εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης ασκείται από την Τράπεζα της Ελλάδος .
Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι αρμόδιο για την εναρμόνιση της εσωτερικής νομοθεσίας με την ευρωπαϊκή και την ενσωμάτωση της ενωσιακής νομοθεσίας που διέπει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Διασυνοριακή Δραστηριότητα Ι.Ε.Σ.Π.
Τα Ιδρύματα Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών (Ι.Ε.Σ.Π.) μπορούν να επωφεληθούν από τις αρχές της ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να διαχειριστούν επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα για επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος.
Το Ι.Ε.Σ.Π., το οποίο ασκεί διασυνοριακή δραστηριότητα, οφείλει να τηρεί τις διατάξεις της κοινωνικοασφαλιστικής και εργατικής νομοθεσίας σχετικά με την επαγγελματική ασφάλιση , καθώς και τις απαιτήσεις πληροφόρησης προς τα μέλη, τα υποψήφια μέλη και τους δικαιούχους που ισχύουν στο κράτος μέλος υποδοχής (κράτος μέλος του οποίου η κοινωνικοασφαλιστική και εργατική νομοθεσία σχετικά με τα προγράμματα επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών διέπει τις σχέσεις μεταξύ χρηματοδοτούσας επιχείρησης και μελών ή δικαιούχων).
Από 01.01.2025 Αρμόδια Αρχή για τον έλεγχο των όρων και προϋποθέσεων άσκησης διασυνοριακής δραστηριότητας ημεδαπών ή μη Ι.Ε.Σ.Π. είναι η Τράπεζα της Ελλάδος.
Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA)
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (European Insurance and Occupational Pensions Authority – EIOPA) (www.eiopa.europa.eu) αποτελεί μια εκ των τριών Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Χρηματοοικονομικής Εποπτείας. Συστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λειτουργεί από 01.01.2011. Στην αρμοδιότητα της EIOPA εμπίπτουν οι δραστηριότητες των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, των αντασφαλιστικών επιχειρήσεων, των χρηματοοικονομικών ομίλων ετερογενών δραστηριοτήτων, των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών και των ιδρυμάτων που προσφέρουν υπηρεσίες επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών.
Τα καθήκοντα της EIOPA περιλαμβάνουν τη διασφάλιση της συνεπούς, αποδοτικής και αποτελεσματικής εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, την ενίσχυση της εποπτικής σύγκλισης, την παροχή γνωμοδοτήσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή και τη διεξαγωγή οικονομικών αναλύσεων των αγορών. Παράλληλα, η EIOPA παρακολουθεί τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες και συστάσεις.
Στο Συμβούλιο Εποπτών (Board of Supervisors) της EIOPA συμμετέχει η Τράπεζα της Ελλάδος η οποία ασκεί από την 1η Ιανουαρίου 2025 την εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ)
Οι εργασίες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Organisation for Economic Co-operation and Development – OECD) (https://www.oecd.org/en/topics/asset-backed-pensions.html) στον τομέα των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων αφορούν κυρίως:
- την εξέταση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων παγκοσμίως
- την ανάλυση πολιτικών και τεχνικών ζητημάτων
- τη διατύπωση συστάσεων πολιτικής και κατευθυντήριων γραμμών
- τη συλλογή πληροφοριών και δεδομένων σχετικά με τα κεφαλαιοποιητικά συνταξιοδοτικά συστήματα
Οι δράσεις του ΟΟΣΑ στον τομέα των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων αποτελούν αντικείμενο της Ομάδας Εργασίας Working Party on Insurance and Pensions – WPIP στο πλαίσιο ενίσχυσης των προσπαθειών του OECD και των εθνικών κυβερνήσεων για την ανάπτυξη ενός κατάλληλου και αποτελεσματικού ρυθμιστικού πλαισίου των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων, τη βελτίωση της οικονομικής θέσης των εν λόγω συστημάτων καθώς και την προστασία των μελών και των δικαιούχων.
Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης υιοθετεί τα κανονιστικά πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ, αποστέλλει ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία και πληροφορίες και συμμετέχει στις ετήσιες συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας.