Ασφαλιστικές Εισφορές

1. Καθιέρωση ειδικής εισφοράς 1% υπέρ ΟΑΕΔ (ισχύει έως 27/12/2022 σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν.4997/2022)

2. Διευκρινήσεις επί της ειδικής εισφοράς 1% υπες Ο.Α.Ε.Δ. (ισχύει έως 27/12/2022 σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν.4997/2022)

3. Παρακράτηση ειδικής εισδοράς 1% υπερ ΟΑ.Ε.Δ. για δικηγόρους με έμμισθη εντολή (ισχύει έως 27/12/2022 σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν.4997/2022)

4. Μη εξαίρεση αυτών που καταβάλλουν πλήρες ασφαλ. υπερ ανεργίας από την ειδική εισφορά 1% υπέρ Ο.Α.Ε.Δ. (ισχύει έως 27/12/2022 σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν.4997/2022)

5. Κατάργηση της ειδικής εισφοράς 1% της περ. β της παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 3986_2011

Ποσοστό εισφοράς κύριας σύνταξης

Για τους μισθωτούς ιδιωτικού τομέα, ασφαλισμένους στον e-ΕΦΚΑ, για την κύρια σύνταξη, καταβάλλεται ασφαλιστική εισφορά ύψους 20%, η οποία επιμερίζεται μεταξύ ασφαλισμένου και εργοδότη. Ο ασφαλισμένος βαρύνεται με εισφορά ύψους 6,67% και ο εργοδότης με εισφορά ύψους 13,33%.

Βάση υπολογισμού εισφορών

Οι ανωτέρω ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται επί των πάσης φύσεως αποδοχών του μισθωτού, με εξαίρεση τις κοινωνικού χαρακτήρα έκτακτες παροχές λόγω γάμου, γεννήσεως τέκνων, θανάτου και βαριάς αναπηρίας, και για αποδοχές μέχρι του ποσού των € 7.761,94 μηνιαίως (ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών από 1-1-2026).

Εξαιρούνται επίσης τα ποσά, που αντιστοιχούν σε προσαυξήσεις των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες εργαζομένων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης, στο σύνολο των κλάδων της οικονομίας, τα οποία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν.5184/2025 και του άρθρου 73 του ν.5239/2025, δεν υπόκεινται στο σύνολό τους σε ασφαλιστικές εισφορές (ασφαλισμένου και εργοδότη) από 1-11-2025.  Σχετικές εγκύκλιοι  e-ΕΦΚΑ : 8/2025 με ΑΔΑ : 9Ω2Δ46ΜΑΠΣ-05Σ και 21/2025 με ΑΔΑ : ΨΚΦΣ46ΜΑΠΣ-6ΟΡ

Τα δώρα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και το επίδομα αδείας, υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές σύμφωνα με τα ανωτέρω. Στην περίπτωση αυτή το ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών εφαρμόζεται αυτοτελώς.

Παρακράτηση εισφορών – Απόδοση εισφορών – Υποβολή ΑΠΔ

Ο εργοδότης παρακρατεί από τον μισθό του ασφαλισμένου την εισφορά ασφαλισμένου, την οποία αποδίδει, μαζί με την εργοδοτική εισφορά, στον e-ΕΦΚΑ εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.

Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών, αυτές βαρύνονται με τον προβλεπόμενο τόκο λόγω καθυστέρησης.

Οι ασφαλιστικές εισφορές δηλώνονται από τον εργοδότη στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ), με εξαίρεση ειδικές κατηγορίες μισθωτών (αποκλειστικές αδελφές νοσοκόμες, ξεναγοί, φορτοεκφορτωτές, ρητινοσυλλέκτες κ.λπ.).

Η ΑΠΔ υποβάλλεται μέχρι την τελευταία ημέρα του μήνα που έπεται του ημερολογιακού μήνα απασχόλησης.

Πρόσωπα που καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές μισθωτού

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται :

α) στους ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ και των ειδικών Ταμείων που είχαν ενταχθεί σε αυτό (ΤΑΠ – ΟΤΕ, ΤΣΠ – ΕΤΕ, ΤΑΠ – ΔΕΗ κ.λπ.),

β) στους μισθωτούς ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ – Τομέας Ασφάλισης Ναυτικών και Τουριστικών Πρακτόρων (πρώην ΤΑΝΠΥ),

γ) στους μισθωτούς ασφαλισμένους του πρώην ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ),

δ) στους δικηγόρους με έμμισθη εντολή του πρώην ΕΤΑΑ (Τομέας Ασφάλισης Νομικών),

ε) στους μισθωτούς ανειδίκευτους εργάτες που απασχολούνται στον αγροτικό τομέα και στους μετακλητούς πολίτες τρίτων χωρών,

στ) στους μισθωτούς ασφαλισμένους του πρώην ΕΤΑΠ – ΜΜΕ,

ζ) σε ειδικές κατηγορίες προσώπων, όπως:

– πρόσωπα σε θέση διευθυντή, γενικού διευθυντή, εντεταλμένου διευθύνοντος ή συμπράττοντος συμβούλου, διοικητή εταιρείας ή συνεταιρισμού, εφόσον συνδέονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας για τις εισπραττόμενες αμοιβές

–  μέλη Διοικητικών Συμβουλίων Ανωνύμων Εταιρειών και Αγροτικών Συνεταιρισμών εφόσον λαμβάνουν αμοιβή

– διαχειριστές εταιρειών όλων των νομικών μορφών (με εξαίρεση τους διαχειριστές των ΙΚΕ που καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές ως ελεύθεροι επαγγελματίες).

Μείωση ασφαλιστικής εισφοράς

1. Μείωση κατά 50 % της εισφοράς ασφαλισμένου για ένα έτος για γυναίκες που αποκτούν παιδί (άρθρο 141 παρ. 2 του ν. 3655/2008).
2. Μείωση κατά 6,66 ποσοστιαίες μονάδες της εργοδοτικής εισφοράς για όσους εργοδότες απασχολούν μισθωτούς ηλικίας έως 25 ετών άρθρο 86 του ν. 4583/2010, ΚΥΑ Δ.15/Δ΄/3220/72/26-2-2019, ΦΕΚ Β΄681.
3. Εισοδηματική ενίσχυση μισθωτών του πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, με πλήρη απασχόληση, που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, ίση με το 6,67 % επί του κατώτατου μισθού (άρθρο 28 του ν. 2837/2000).

Πρόσθετο Ασφάλιστρο

1. Για τους ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ –ΕΤΑΜ που υπάγονται στον Κανονισμό Bαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΚΒΑΕ) καταβάλλεται πρόσθετη εισφορά ύψους 2,20 % για τον ασφαλισμένο και 1,40% για τον εργοδότη (3,60 % σύνολο).
2. Για τους απασχολούμενους σε υπόγειες στοές μεταλλείων και λιγνιτωρυχείων και σε υποθαλάσσιες εργασίες, και σε εναέριες εργασίες (μόνο για ασφαλισμένους μετά την 1/1/1993), καταβάλλεται πρόσθετη εισφορά ύψους 4,30 % για τον ασφαλισμένο και 2,70 % για τον εργοδότη (σύνολο 7,00 %).
3. Εισφορά επαγγελματικού κινδύνου ύψους 1%, η οποία βαρύνει μόνο τον εργοδότη, και καταβάλλεται από επιχειρήσεις που περιλαμβάνονται στην παρ. 1 του άρθρου 1 του β.δ. 473/1961 (Α΄ 119) και αφορούν σε παροχή εργασίας υπό τέτοιες συνθήκες ώστε να τίθεται σε κίνδυνο η ζωή και η υγεία των εργαζομένων.

Εξαιρέσεις

1. Οι Ειδικές κατηγορίες μισθωτών του πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ (αμειβόμενοι με κυμαινόμενες αποδοχές, οικοδόμοι, φορτοεκφορτωτές, λαχειοπώλεις κ.λπ.).
2. Οι περιστασιακά απασχολούμενοι του πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ που αμείβονται με εργόσημο (άρθρο 20 και 21 του ν. 3863/2010), οι οποίοι καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές σε ποσοστό 14,45% επί της αναγραφόμενης τιμής του εργοσήμου για Κύρια Σύνταξη (25 % συνολικά συμπεριλαμβανομένων των λοιπών κλάδων ασφάλισης).
3. Όσοι υπάγονται στην ασφάλιση του πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ μόνο για τον κλάδο ατυχήματος ή και στον κλάδο παροχών ασθένειας σε είδος (φοιτητές κατά την πρακτική άσκηση, κρατούμενοι εργαζόμενοι φυλακών κ.λπ).
4. Ασφαλισμένοι του πρώην ΝΑΤ, για τους οποίους ισχύουν ως προς τις ασφαλιστικές εισφορές οι καταστατικές διατάξεις του ΝΑΤ. Οι εισφορές υπολογίζονται επί του βασικού μισθού που δεν μπορεί να είναι κατώτερος από την ισχύουσα ή την τελευταία ισχύουσα Σ.Σ.Ε. του κλάδου. Για την ασφάλισή τους υποβάλλεται ειδική ΑΠΔ. (Υπουργική Απόφαση Φ.80000/οικ.46214/1903/6-10-2017, ΦΕΚ Β΄ 3677.

Πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ στις περιπτώσεις απασχολούμενων συνταξιούχων 

Οι συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ εξ’ ιδίου δικαιώματος σε περίπτωση που αναλαμβάνουν μισθωτή απασχόληση ή καταβάλλουν επιμερισμένα ασφαλιστικές εισφορές βάσει της παρ. 9 του άρθρου 39 του ν.4387/2016 καταβάλλουν, επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7 % επί των ασφαλιστέων αποδοχών κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών του φορέα, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.

Οι συνταξιούχοι επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, εξ’ ιδίου δικαιώματος, σε περίπτωση που αναλαμβάνουν μισθωτή απασχόληση ή καταβάλλουν επιμερισμένα ασφαλιστικές εισφορές βάσει της παρ. 9 του άρθρου 39 του ν.4387/2016 καταβάλλουν, επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 2,3 % επί των ασφαλιστέων αποδοχών επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του φορέα, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο, εφόσον υφίσταται υποχρέωση ασφάλισης στον εν λόγω κλάδο.

Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ συνταξιούχοι καταβάλλουν, επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10 % επί των καταβαλλομένων αμοιβών για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών του φορέα, που βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.

Το συνολικό επιβαλλόμενο ποσό εισφοράς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της εθνικής σύνταξης όπως εκάστοτε ισχύει.

Από την καταβολή του πόρου εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων της παραγράφου 5 του άρθρου 114 του ν.5078/2023 (άτομα με ψυχική αναπηρία, συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας κ.λπ.).

Εφόσον ο συνταξιούχος εξ’ ιδίου δικαιώματος που αναλαμβάνει απασχόληση σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης δεν έχει συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας του, ο ανωτέρω πόρος δεν καταβάλλεται και η καταβολή της σύνταξης, κύριας και επικουρικής, αναστέλλεται έως της συμπλήρωση του προαναφερόμενου ορίου ηλικίας.

Εισφορές επικουρικής ασφάλισης

Οι συνολικές εισφορές για την επικουρική ασφάλιση (άρθρο 97 του ν. 4387/2016) ανέρχονται σε ποσοστό 6% από 01/06/2022) επί εκείνων των μηνιαίων αποδοχών του ασφαλισμένου που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των εισφορών της κύριας σύνταξης. Επιμερίζονται, δε, ισομερώς στον εργοδότη και τον εργαζόμενο (3+3%), με ανώτατο ποσό μηνιαίων αποδοχών τις 7.572,62 ευρώ (ΦΕΚ Β΄ 241/29-1-2025).

Πρόσθετο Ασφάλιστρο

Για τους ασφαλισμένους που υπάγονται στον Κανονισμό Bαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΚΒΑΕ) καταβάλλεται πρόσθετη εισφορά ύψους 1,25 % για τον ασφαλισμένο και 0,75 % για τον εργοδότη (2,00 % σύνολο) ενώ για τους απασχολούμενους σε υπόγειες στοές μεταλλείων – λιγνιτωρυχείων, σε υποθαλάσσιες εργασίες, καθώς και σε ορυχεία, σταθμούς παραγωγής και δίκτυα της ΔΕΗ η πρόσθετη εισφορά ανέρχεται σε 3% και βαρύνει κατά 2% τον εργοδότη και κατά 1% τον ασφαλισμένο (άρθρο 5 παρ. 1 ν.4225/2014).

Η παρακράτηση και η απόδοση των εισφορών γίνεται από τον εργοδότη, μέσω της ΑΠΔ.

Από 1.1.2020 για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών  τους, όλοι οι ασφαλισμένοι πριν και μετά την 1.1.1993 έμμισθοι δικηγόροι και μισθωτοί μηχανικοί των οικείων τομέων του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του πρώην ΕΤΑΑ κατατάσσονται σε τρείς ασφαλιστικές κατηγορίες, κατά τα προβλεπόμενα για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες, τα ποσά των οποίων προσαυξάνονται κατ’ έτος με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κατά το ποσοστό μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους έως τις 31/12/2025. Από 1.1.2026 και εφεξής τα ως άνω ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών προσαυξάνονται κατ` έτος κατά τον δείκτη μεταβολής μισθών. Για το τρέχον έτος 2025, τα ποσά διαμορφώθηκαν ως εξής:1η ασφαλιστική κατηγορία 45,43 ευρώ, 2η ασφαλιστική κατηγορία 54,76 ευρώ, 3η ασφαλιστική κατηγορία 65,25 ευρώ . Οι ασφαλιστικές εισφορές τους επιμερίζονται ισομερώς στον εργοδότη και στον ασφαλισμένο (άρθρο 97 του ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 45 του ν. 4670/2020 και τροποποιήθηκε με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 35 του ν. 4756/2020).

Για τις μηνιαίες εισφορές επικουρικής ασφάλισης στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.) εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 97 του ν. 4387/2016.

Εισφορές εφάπαξ παροχής

Το ύψος και ο τρόπος υπολογισμού των εισφορών (άρθρο 35 του ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν. 4670/2020) των μέχρι τις 31.12.1992 ασφαλισμένων μισθωτών προσδιορίζονται σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις των ενταχθέντων φορέων προνοίας στον Κλάδο Εφάπαξ Παροχών του e-ΕΦΚΑ, με εξαίρεση τους μισθωτούς ασφαλισμένους στους τομείς προνοίας του πρώην ΕΤΑΠ ΜΜΕ. Για τους από την 1.1.1993 και εφεξής ασφαλισμένους, καταβάλλεται εισφορά ποσοστού τέσσερα τοις εκατό (4%), υπολογιζόμενη επί των ασφαλιστέων αποδοχών τους για κύρια σύνταξη, όπως αυτές προσδιορίζονται στα άρθρα 5 και 38 του ν. 4387/2016, όπως ισχύει (άρθρα 23 και 34 του ν. 4670/2020 και άρθρο 1 του ν. 4488/20217).  Από 1.1.2020 για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών τους, όλοι οι ασφαλισμένοι πριν και μετά την 1.1.1993 έμμισθοι δικηγόροι, μισθωτοί μηχανικοί και υγειονομικοί των οικείων τομέων του κλάδου πρόνοιας του πρώην Ε.Τ.Α.Α. κατατάσσονται σε τρείς (3) ασφαλιστικές κατηγορίες, στις οποίες αντιστοιχεί το ποσό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς των 30,29€, 36,12€ ή 43,10€ (άρθρο 35 του  ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν. 4670/2020).

Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από την 1.1.2014 και εφεξής για κάθε ασφαλισμένο τηρούνται σε ατομικές μερίδες.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 38 του ν. 4387/2016(άρθρο 34 του ν. 4670/2020)
2. Άρθρο 38 του ν.5167/2024 – ΦΕΚ 207 Α΄/20-12-2024
3. Άρθρο 41 του ν.5184/2025 – ΦΕΚ 34 Α΄/6-3-2025 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει με το άρθρο 73 του ν. 5239/2025 – ΦΕΚ  178 Α΄/17-10-2025
4. ΥΑ Δ.15/Δ΄/1865/23-1-2026 (ΦΕΚ 318 Β΄/29-1-2026) για την αναπροσαρμογή ανωτάτου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών και ποσών ασφαλιστικών κατηγοριών από 1-1-2026
5. Άρθρο 20 του ν.4387/2016 – απασχόληση συνταξιούχων – όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 – ΦΕΚ 211 Α΄)
6. Υ.Α. Δ.15/Δ/14831/26-2-2024 «Απασχόληση Συνταξιούχων εξ’ ιδίου δικαιώματος του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης»  – ΦΕΚ 1391 Α΄/1-3-2014
7. Εγκύκλιος Δ.15/Δ΄/οικ.13648/330/13-4-2020 ΑΔΑ : Ω7ΞΟ46ΜΤΛΚ-ΔΥΒ
8. Εγκύκλιος e-ΕΦΚΑ 8/2025 με ΑΠ. 370165/14-3-2025 και ΑΔΑ : 9Ω2Δ46ΜΑΠΣ-05Σ και εγκύκλιος e-ΕΦΚΑ 21/2025 με Α.Π. 2044353/5-12-2025 και ΑΔΑ : ΨΚΦΣ46ΜΑΠΣ-6ΟΡ»
9. Άρθρο 97 ν. 4387/2016 (άρθρο 45 ν. 4670/2020)

Ποσοστό εισφοράς κύριας σύνταξης

Για τους μισθωτούς στο Δημόσιο και σε ΝΠΔΔ, ασφαλισμένους στον e-ΕΦΚΑ, για την κύρια σύνταξη, καταβάλλεται ασφαλιστική εισφορά ύψους 20%, η οποία επιμερίζεται μεταξύ ασφαλισμένου και εργοδότη. Ο ασφαλισμένος βαρύνεται με εισφορά ύψους 6,67% και ο εργοδότης με εισφορά ύψους 13,33%.

Βάση υπολογισμού εισφορών

Οι ανωτέρω ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται επί των συντάξιμων αποδοχών (για τους μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένους) ή των τακτικά καταβαλλόμενων αποδοχών (για τους από 1/1/1993 ασφαλισμένους), και για αποδοχές μέχρι του ποσού των € 7.761,94 μηνιαίως (ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών από 1-1-2026).

Για όσους εμπίπτουν στις διατάξεις του  ν. 4472/2017 , οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται επί των μηνιαίων τακτικών αποδοχών του άρθρου 153 παρ. 10 του ν.4472/2017, με εξαίρεση την προσωπική διαφορά του άρθρου 155 του ανωτέρω νόμου (άρθρο 3 του  ν. 4488/2017).

Παρακράτηση εισφορών – Υποβολή ΑΠΔ

Ο εργοδότης παρακρατεί από τον μισθό του ασφαλισμένου την εισφορά ασφαλισμένου, την οποία αποδίδει, μαζί με την εργοδοτική εισφορά, στον e-ΕΦΚΑ εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.

Οι ασφαλιστικές εισφορές δηλώνονται από τον εργοδότη στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ),  η οποία υποβάλλεται μέχρι την τελευταία ημέρα του μεθεπόμενου μήνα που έπεται του ημερολογιακού μήνα απασχόλησης. (Γενικό έγγραφο e-ΕΦΚΑ: 338446/17-12-2020,, ΑΔΑ : ΩΛΟ846ΜΑΠΣ-ΡΕ4, για την ΑΠΔ έτους 2021).

Πρόσθετο Ασφάλιστρο

1. Για τους υπαλλήλους που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου και απασχολούνται σε βαριές και ανθυγιεινές εργασίες, όπως ορίζονται στο άρθρο 4 του ν.3660/2008 :   4,30 % για τον ασφαλισμένο (4,30 % σύνολο) 

2. Για τους υπαλλήλους (ασφαλισμένους μέχρι 31/12/1992) που υπάγονται στην ασφάλιση του πρώην ΙΚΑ–ΕΤΑΜ και απασχολούνται σε βαριές και ανθυγιεινές εργασίες, όπως ορίζονται στο άρθρο 36 του ν.1694/1987 :   4,30 % για τον ασφαλισμένο   και 2,70 % για τον εργοδότη (σύνολο 7,00 %) 

3. Για τους υπαλλήλους (ασφαλισμένους μέχρι 31/12/1992) που υπάγονται στην ασφάλιση του πρώην ΙΚΑ–ΕΤΑΜ και στον Κανονισμό Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΚΒΑΕ) :   2,20 % για τον ασφαλισμένο και 1,40 % για τον εργοδότη (σύνολο 3,60 %) 

4. Εισφορά επαγγελματικού κινδύνου για τους υπαλλήλους που υπάγονται στην ασφάλιση του πρώην ΙΚΑ–ΕΤΑΜ :   1% για τον εργοδότη

Πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ στις περιπτώσεις απασχολούμενων συνταξιούχων 

Οι συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ εξ’ ιδίου δικαιώματος σε περίπτωση που αναλαμβάνουν μισθωτή απασχόληση σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης καταβάλλουν, επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7 % επί των ασφαλιστέων αποδοχών κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών του φορέα και 2,3% για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης (εφόσον λαμβάνουν επικουρική σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος από τον e-ΕΦΚΑ), ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.

Εφόσον ο συνταξιούχος εξ’ ιδίου δικαιώματος που αναλαμβάνει απασχόληση σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης δεν έχει συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας του, ο ανωτέρω πόρος δεν καταβάλλεται και η καταβολή της σύνταξης, κύριας και επικουρικής, αναστέλλεται έως της συμπλήρωση του προαναφερόμενου ορίου ηλικίας.

Το συνολικό επιβαλλόμενο ποσό εισφοράς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της εθνικής σύνταξης όπως εκάστοτε ισχύει.

 Από την καταβολή του πόρου εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων του άρθρου 5 του άρθρου 114 του ν.5078/2023.

Εισφορές επικουρικής ασφάλισης

Οι συνολικές εισφορές για την επικουρική ασφάλιση (άρθρο 97 του ν. 4387/2016) ανέρχονται σε ποσοστό 6% επί εκείνων των μηνιαίων αποδοχών του ασφαλισμένου που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των εισφορών της κύριας σύνταξης. Επιμερίζονται, δε, ισομερώς στον εργοδότη και τον εργαζόμενο, με ανώτατο ποσό μηνιαίων αποδοχών τις 7.575,62 ευρώ  (ΦΕΚ Β΄ 241/29-1-2025).

Πρόσθετο Ασφάλιστρο

Για τους ασφαλισμένους που υπάγονται στον Κανονισμό Bαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΚΒΑΕ) καταβάλλεται πρόσθετη εισφορά ύψους 1,25 % για τον ασφαλισμένο και 0,75 % για τον εργοδότη (2,00 % σύνολο) ενώ για τους απασχολούμενους σε υπόγειες στοές μεταλλείων – λιγνιτωρυχείων, σε υποθαλάσσιες εργασίες, καθώς και σε ορυχεία, σταθμούς παραγωγής και δίκτυα της ΔΕΗ η πρόσθετη εισφορά ανέρχεται σε 3% και βαρύνει κατά 2% τον εργοδότη και κατά 1% τον ασφαλισμένο (άρθρο 5 παρ. 1 ν.4225/2014).

Η παρακράτηση και η απόδοση των εισφορών γίνεται από τον εργοδότη, μέσω της ΑΠΔ.

Από 1.1.2020 για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών τους, όλοι οι ασφαλισμένοι πριν και μετά την 1.1.1993 έμμισθοι δικηγόροι και μισθωτοί μηχανικοί των οικείων τομέων του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του πρώην ΕΤΑΑ κατατάσσονται σε τρείς ασφαλιστικές κατηγορίες, κατά τα προβλεπόμενα για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες, τα ποσά των οποίων προσαυξάνονται κατ’ έτος με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κατά το ποσοστό μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους έως τις 31/12/2025. Από 1.1.2026 και εφεξής τα ως άνω ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών προσαυξάνονται κατ` έτος κατά τον δείκτη μεταβολής μισθών. Για το τρέχον έτος 2025, τα ποσά διαμορφώθηκαν ως εξής:1η ασφαλιστική κατηγορία 45,43 ευρώ, 2η ασφαλιστική κατηγορία 54,76 ευρώ, 3η ασφαλιστική κατηγορία 65,25 ευρώ. Οι ασφαλιστικές εισφορές τους επιμερίζονται ισομερώς στον εργοδότη και στον ασφαλισμένο (άρθρο 97 του ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 45 του ν. 4670/2020 και τροποποιήθηκε με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 35 του ν. 4756/2020).

Για τις μηνιαίες εισφορές επικουρικής ασφάλισης στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.) εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 97 του ν. 4387/2016.

Εισφορές των μετόχων του ΜΤΠΥ υπέρ του Ταμείου αυτού, σύμφωνα με τα άρθρα 25, 26 και 27 του π.δ/τος 422/1981, όπως ισχύoυν (www.mtpy.gr):

– Μηνιαία πάγια κράτηση 4,5% επί των συντάξιμων αποδοχών, όπως αυτές προσδιορίζονται για την κύρια σύνταξη

– Κράτηση 1% επί των επιδομάτων, τα οποία δεν είναι συντάξιμα

– Κράτηση 2% στις πρόσθετες αμοιβές, πάγιες αποζημιώσεις, προσωπική διαφορά

– Υποχρέωση καταβολής δικαιώματος εγγραφής υπέρ Μ.Τ.Π.Υ. (1 μηνιαίος μισθός)

Εισφορές εφάπαξ παροχής

Το ύψος και ο τρόπος υπολογισμού των εισφορών (άρθρο 35 του ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν. 4670/2020) των μέχρι τις 31.12.1992 ασφαλισμένων μισθωτών, προσδιορίζονται σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις των ενταχθέντων φορέων προνοίας στον Κλάδο Εφάπαξ Παροχών του e-ΕΦΚΑ. Για τους από την 1.1.1993 και εφεξής ασφαλισμένους, καταβάλλεται εισφορά ποσοστού τέσσερα τοις εκατό (4%), υπολογιζόμενη επί των ασφαλιστέων αποδοχών τους για κύρια σύνταξη, όπως αυτές προσδιορίζονται στα άρθρα 5 και 38 του ν. 4387/2016, όπως ισχύει (άρθρα 23 και 34 του ν. 4670/2020 και άρθρο 1 του ν. 4488/2017). Από 1.1.2020 για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών τους, όλοι οι ασφαλισμένοι πριν και μετά την 1.1.1993 έμμισθοι δικηγόροι, μισθωτοί μηχανικοί και υγειονομικοί των οικείων τομέων του κλάδου πρόνοιας του πρώην Ε.Τ.Α.Α. κατατάσσονται σε τρείς (3) ασφαλιστικές κατηγορίες, στις οποίες αντιστοιχεί το ποσό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς των 30,29€, 36,12€ ή 43,10€ (άρθρο 35 του ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν. 4670/2020).

Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από την 1.1.2014 και εφεξής για κάθε ασφαλισμένο τηρούνται σε ατομικές μερίδες.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 5 του ν. 4387/2016(άρθρο 23 του ν. 4670/2020)
2. Άρθρο 38 του ν.5167/2024 – ΦΕΚ 207 Α΄/20-12-2024
3.  ΥΑ Δ.15/Δ΄/1865/23-1-2026 (ΦΕΚ 318 Β΄/29-1-2026) για την αναπροσαρμογή ανωτάτου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών και ποσών ασφαλιστικών κατηγοριών από 1-1-2026
4. Άρθρο 3 του ν. 4488/2017
5.  Άρθρο 20 του ν.4387/2016 – απασχόληση συνταξιούχων – όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 – ΦΕΚ 211 Α΄)
6. Υ.Α. Δ.15/Δ/14831/26-2-2024 «Απασχόληση Συνταξιούχων εξ’ ιδίου δικαιώματος του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης» – ΦΕΚ 1391 Α΄/1-3-2014
7. Εγκύκλιος Φ.10042/οικ.15161/349/16-4-2020 ΑΔΑ : 6Λ5Φ46ΜΤΛΚ-ΧΙΡ
8. Εγκύκλιος Φ.10042/45119/1199/20-11-2019 ΑΔΑ : ΩΖΥΨ46ΜΤΛΚ-4Ν0
9. Εγκύκλιος Φ.10042/οικ.13567/329/8-6-2018 ΑΔΑ : 7ΑΛ2465Θ1Ω-Α46
10. Εγκύκλιος 2/24112/ΔΕΠ/31-3-2017 ΑΔΑ : 7ΦΘΨΗ-ΟΒΛ
11. Άρθρο 97 ν. 4387/2016 (άρθρο 45 ν. 4670/2020)

Ποσοστό εισφοράς κύριας σύνταξης

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοτελώς απασχολούμενους, ασφαλισμένους στον e-ΕΦΚΑ, για την κύρια σύνταξη, καταβάλλεται η ασφαλιστική εισφορά που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγει ο ασφαλισμένος. Εάν ο ασφαλισμένος δεν επιλέξει ασφαλιστική κατηγορία, τότε καταβάλλει την ασφαλιστική εισφορά που αντιστοιχεί στην 1^η ασφαλιστική κατηγορία.

Ο ασφαλισμένος μπορεί να αιτηθεί την υπαγωγή του σε υψηλότερη ή χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, από εκείνη που ήδη υπάγεται, και η υπαγωγή του στη νέα κατηγορία θα γίνει για το επόμενο έτος.

Οι νέοι επαγγελματίες, για την πρώτη πενταετία άσκησης της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, μπορούν να υπαχθούν στην ειδική ασφαλιστική κατηγορία, καταβάλλοντας μικρότερη ασφαλιστική εισφορά. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται μία μόνο φορά, δηλαδή σε περίπτωση διακοπής της επαγγελματικής δραστηριότητας και επανέναρξης δεν είναι δυνατή η επιλογή της ειδικής ασφαλιστικής κατηγορίας.

Οι συνταξιούχοι που μετά την συνταξιοδότησή τους αναλαμβάνουν ή συνεχίζουν να ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα δεν μπορούν να υπαχθούν στην ειδική ασφαλιστική κατηγορία.

Καταβολή ασφαλιστικών εισφορών

Οι ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα που αυτές αφορούν. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής τους επιβαρύνονται με τον προβλεπόμενο τόκο καθυστέρησης.

Πρόσωπα που καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές ελεύθερου επαγγελματία ή αυτοτελώς απασχολούμενου

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται :

α) στους ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ, και ειδικότερα:

• επαγγελματίες, βιοτέχνες, εμπόρους, ξενοδόχους, κατόχους αυτοκινήτων δημοσίας χρήσεως κ.λπ.
• μέλη ή μέτοχοι εταιρειών (ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ) με αντικείμενο επαγγελματικό, βιοτεχνικό, ή εμπορικό
• μέλη Δ.Σ. σε ΑΕ με αντικείμενο επαγγελματικό, βιοτεχνικό ή εμπορικό, εφόσον είναι μέτοχοι άνω του 3%
• μέτοχοι σε Α.Ε. (άνω του 10%) με αντικείμενο τη μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων επί κομίστρω με  αυτοκίνητα δημοσίας χρήσεως
• διαχειριστές των ΙΚΕ
• μοναδικός εταίρος μονοπρόσωπης ΙΚΕ
• ιδιοκτήτες τουριστικών καταλυμάτων
• ελεύθεροι επαγγελματίες του πρώην ΟΑΕΕ-Τομέας Ασφάλισης Ναυτικών Πρακτόρων και Υπαλλήλων και    του πρώην ΤΑΠΕΑΠΙ (αναβάτες, προπονητές),

β) στους ασφαλισμένους του πρώην ΤΣΜΕΔΕ (μέλη του ΤΕΕ (μηχανικοί, αρχιτέκτονες κ.λπ.) που έχουν κάνει έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας στη Δ.Ο.Υ.),

γ) στους ασφαλισμένους του πρώην ΤΣΑΥ :

• υγειονομικοί (ιατροί, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί, κτηνίατροι) που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα ή αμείβονται κατά πράξη και περίπτωση
• μέλη εταιρειών με αντικείμενο ιατρικό, φαρμακευτικό κ.λπ. που παρέχουν υπηρεσία χωρίς αμοιβή, μεταπτυχιακοί φοιτητές, συμμετέχοντες σε ερευνητικά προγράμματα κ.λπ. (άρθρο 18 παρ. 4 του ν.3232/2004),

δ) στους ασφαλισμένους του πρώην Ταμείου Νομικών ( δικηγόροι που έχουν κάνει έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας στη Δ.Ο.Υ., συμβολαιογράφοι, δικαστικοί επιμελητές, υποθηκοφύλακες, δικηγόροι σε αναστολή άσκησης δικηγορίας, προαιρετικά οι ασκούμενοι δικηγόροι και οι δικαστικοί επιμελητές),

ε)  στους ασφαλισμένους του πρώην ΕΤΑΠ – ΜΜΕ (ιδιοκτήτες εφημερίδων και περιοδικών, ανταποκριτές εφημερίδων, περιοδικών και πρακτορείων της αλλοδαπής, εφημεριδοπώλεις, διανομείς τύπου και υποπράκτορες, εταίροι ή μέτοχοι σε εταιρείες με σκοπό τη διακίνηση, διανομή και πώληση εφημερίδων και περιοδικών, φωτοειδησεογράφοι και εικονολήπτες επικαίρων) και του πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ (πωλητές εφημερίδων και περιοδικών που στερούνται επαγγελματικής στέγης και πωλητές λαϊκών αγορών) βάσει της αριθ. Φ.11321/59554/2170/22-12-2016 Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ Β΄ 4569).

Μείωση ασφαλιστικής εισφοράς

Μείωση κατά 50% της εισφοράς ασφαλισμένου για ένα έτος για γυναίκες που αποκτούν παιδί (άρθρο 141 παρ. 2 του ν. 3655/2008) ). Η μείωση δεν εφαρμόζεται σε περίπτωση επιλογής της ειδικής ασφαλιστικής κατηγορίας για τους νέους επαγγελματίες.

Αμειβόμενοι με ΔΠΥ σε έως δύο αντισυμβαλλόμενους

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοτελώς απασχολούμενοι, που αμείβονται με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών (ΔΠΥ) σε έως 2 αντισυμβαλλόμενους, μπορούν να ζητήσουν τον επιμερισμό της ασφαλιστικής εισφοράς, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για τους μισθωτούς ασφαλισμένους του e-ΕΦΚΑ.

Η εισφορά ασφαλισμένου, ύψους 6,67% για την κύρια σύνταξη, βαρύνει τον ελεύθερο επαγγελματία ή τον αυτοτελώς απασχολούμενο, και η εισφορά εργοδότη, ύψους 13,33%, βαρύνει τους αντισυμβαλλόμενους.

Προϋπόθεση για την υπαγωγή στη ρύθμιση είναι η ύπαρξη σύμβασης (γραπτής ή προφορικής) και ο αριθμός των αντισυμβαλλόμενων να μην υπερβαίνει τους δύο.

Αμειβόμενοι με Παραστατικά Παρεχομένων Υπηρεσιών (Τίλος – Κτήσης)

Τα πρόσωπα που αμείβονται με Παραστατικά Παρεχομένων Υπηρεσιών (τίτλος κτήσης) καταβάλλουν για κύρια σύνταξη εισφορές υπέρ του e-ΕΦΚΑ εισφορά ύψους 13,33 % επί της αξίας του παραστατικού, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό της 1ης ασφαλιστικής κατηγορίας του άρθρου 39 του ν.4387/2016, όπως ισχύει, ανά παραστατικό. Η ανωτέρω εισφορά βαρύνει τους ίδιους στο σύνολό της, ενώ, παρακρατούνται και αποδίδονται στον e -Ε.Φ.Κ.Α. από τον εκάστοτε υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών. Ο χρόνος ασφάλισης προκύπτει ως το πηλίκο της συνολικά καταβαλλόμενης εισφοράς δια του ποσού της ως άνω πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας και δεν μπορεί να υπερβαίνει τον ένα πλήρη μήνα ασφάλισης ανά παραστατικό, ενώ θεωρείται ότι έχει διανυθεί στον πρώην ΟΑΕΕ. (Άρθρο 75 ν.4826/2021 – ΦΕΚ 160 Α – αντικατάσταση του άρθρου 55 του ν.4509/2017).

Πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ στις περιπτώσεις απασχολούμενων συνταξιούχων 

Οι συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ εξ’ ιδίου δικαιώματος σε περίπτωση που αναλαμβάνουν μη μισθωτή απασχόληση ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι καταβάλλουν, επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50 % επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας σύνταξης του άρθρου 39 του ν.4387/2016 για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών του φορέα, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση ο πόρος αυτός διαμορφώνεται σε 40 % επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας σύνταξης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών του φορέα.

Όσοι εντάσσονται στην παρ. 9 του άρθρου 39 του ν.4387/2016 καταβάλλουν πρόσθετο πόρο σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για τη μισθωτή απασχόληση.

Οι αμειβόμενοι με Παραστατικά Παρεχομένων Υπηρεσιών καταβάλλουν επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10 % επί της καθαρής αξίας του παραστατικού για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών που βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.

Το συνολικό επιβαλλόμενο ποσό εισφοράς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της εθνικής σύνταξης όπως εκάστοτε ισχύει.

 Από την καταβολή του πόρου εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων της παρ. 5 του άρθρου 114 του ν.5078/2023 (άτομα με αναπηρία, συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας κ.λπ.), ενώ από την καταβολή πόρου και ασφαλιστικών εισφορών προβλέπεται εξαίρεση στην παρ. 6 του ανωτέρω άρθρου.

Εισφορές επικουρικής ασφάλισης

Οι αυτοτελώς απασχολούμενοι, και οι ελεύθεροι επαγγελματίες (άρθρο 97 του ν. 4387/2016) κατατάσσονται από 1.1.2020 σε τρείς ασφαλιστικές κατηγορίες τα ποσά των οποίων προσαυξάνονται κατ` έτος με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κατά το ποσοστό μεταβολής του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους έως τις 31/12/2025. Από 1.1.2026 και εφεξής τα ως άνω ποσά των ασφαλιστικών κατηγοριών προσαυξάνονται κατ` έτος κατά τον δείκτη μεταβολής μισθών. Για το τρέχον έτος 2025, τα ποσά διαμορφώθηκαν ως εξής: 1η ασφαλιστική κατηγορία  45, 43 ευρώ, 2η ασφαλιστική κατηγορία 54, 76 ευρώ,3η ασφαλιστική κατηγορία 65, 25 ευρώ.  

Η κατάταξη σε μία (1) από τις τρεις (3) ασφαλιστικές κατηγορίες είναι υποχρεωτική. Αν ο ασφαλισμένος δεν επιλέξει ασφαλιστική κατηγορία, κατατάσσεται υποχρεωτικά στην πρώτη. Ο ασφαλισμένος μπορεί, με αίτησή του, να επιλέξει ανώτερη ασφαλιστική κατηγορία από αυτή που υπάγεται ή, εφόσον βρίσκεται σε ανώτερη ασφαλιστική κατηγορία, να επιλέξει κατώτερη. H αίτηση επιλογής δύναται να υποβάλλεται και ηλεκτρονικά.

Για τις μηνιαίες εισφορές επικουρικής ασφάλισης στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.) εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 97 του ν. 4387/2016.

Εισφορές εφάπαξ παροχής

Οι αυτοτελώς απασχολούμενοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες κατατάσσονται σε τρείς (3) ασφαλιστικές κατηγορίες, στις οποίες αντιστοιχεί το ποσό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς των 30,29€, 36,12€ ή 43,10€ (άρθρο 35 του ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν. 4670/2020 και όπως αναπροσαρμόστηκε και  ισχύει σύμφωνα με το άρθρο 5 της ΥΑ Δ.15/Δ΄/1984/27-01-2025 /ΦΕΚ Β’ 241/29-01-2025)

Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από την 1.1.2014 και εφεξής για κάθε ασφαλισμένο τηρούνται σε ατομικές μερίδες.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 39 του ν. 4387/2016 (άρθρο 35 του ν. 4670/2020)
2. Άρθρο 38 του ν.5167/2024 – ΦΕΚ 207 Α΄/20-12-2024
3. ΥΑ Δ.15/Δ΄/1865/23-1-2026 (ΦΕΚ 318 Β΄/29-1-2026) για την αναπροσαρμογή ανωτάτου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών και ποσών ασφαλιστικών κατηγοριών από 1-1-2026
4. Άρθρο 75 του ν. 4826/2021 – ΦΕΚ 160 Α – αντικατάσταση του άρθρου 55 του ν.4509/2017)
5. Εγκύκλιος Δ.15/Δ΄/οικ.11442/292/26-3-2020 (ΑΔΑ : Ω5ΩΚ46ΜΤΛΚ-9ΧΕ)
6. Για τους αμειβόμενους με ΔΠΥ :

• • Εγκύκλιος Φ.80000/5547/248/7-2-2017(ΑΔΑ : ΩΥ1Ο465Θ1Ω-4ΣΜ)
  • Εγκύκλιος Φ.8000/οικ.17002/739/7-4-2017 (ΑΔΑ : 6Φ72465Θ1Ω-ΦΕΦ)

7. Άρθρο 20 του ν.4387/2016 – απασχόληση συνταξιούχων – όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 – ΦΕΚ 211 Α΄)
8. Υ.Α. Δ.15/Δ/14831/26-2-2024 «Απασχόληση Συνταξιούχων εξ’ ιδίου δικαιώματος του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης»  – ΦΕΚ 1391 Α΄/1-3-2014
9. Άρθρο 97 ν. 4387/2016 (άρθρο 45 ν. 4670/2020)

Εγκύκλιοι

Σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων της παρ.2 του άρθρου 44 του ν.3986/2011 σχετικά με τον ειδικό λογαριασμό ανεργίας υπέρ αυτοτελώς και ανεξάρτητα απασχολουμένων του ΟΑΕΔ

• 45 Ο1Λ-1Ω8
•  

Ποσοστό εισφοράς κύριας σύνταξης

Για τους αγρότες, και γενικότερα για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ, για την κύρια σύνταξη, καταβάλλεται η ασφαλιστική εισφορά που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγει ο ασφαλισμένος. Εάν ο ασφαλισμένος δεν επιλέξει ασφαλιστική κατηγορία τότε καταβάλλει την ασφαλιστική εισφορά που αντιστοιχεί στην 1^η ασφαλιστική κατηγορία.

Ο ασφαλισμένος μπορεί να αιτηθεί την υπαγωγή του σε υψηλότερη ή χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, από εκείνη που ήδη υπάγεται, και η υπαγωγή του στη νέα κατηγορία θα γίνει για το επόμενο έτος.

Καταβολή ασφαλιστικών εισφορών

Οι ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα που αυτές αφορούν. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής τους επιβαρύνονται με τον προβλεπόμενο τόκο καθυστέρησης.

Μείωση ασφαλιστικής εισφοράς

Μείωση κατά 50% της εισφοράς ασφαλισμένου για ένα έτος για γυναίκες που αποκτούν παιδί (άρθρο 141 παρ. 2 του ν. 3655/2008).

Πρόσωπα που καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές αγρότη

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται :

• σε απασχολούμενους στην αγροτική οικονομία (αγρότες, κτηνοτρόφοι, πτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι, εκμεταλλευτές γεωργικών μηχανημάτων, αλιείς), καθώς και στα μέλη οικογενείας τους,
• στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που εγκαθιστούν φωτοβολταϊκά συστήματα ισχύος έως 100kw
• στους ιδιοκτήτες τουριστικών καταλυμάτων που παράλληλλα ασκούν και άλλη δραστηριότητα υπακτέα στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ,
• στους απασχολούμενους στην αγροτική οικονομία που εντάσσονται σε επενδυτικά προγράμματα για την αγροτική ανάπτυξη (αγροτουρισμός, αγροβιοτεχνία κ.λπ.) και χρηματοδοτούνται από την ΕΕ,
• στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που είναι παράλληλα και μέλη αγροτικών συνεταιρισμών,
• στους επαγγελματίες, βιοτέχνες και εμπόρους, καθώς και στα μέλη οικογενείας τους, στα μέλη εταιρειών μορφής Ο.Ε. και Ε.Ε. σε εταιρείες με αντίστοιχο αντικείμενο, που απαλλάσσονται από την ασφάλιση του πρώην ΟΑΕΕ βάσει εισοδηματικών και πληθυσμιακών κριτηρίων,
• στους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ που απασχολούνται εποχιακά (μέχρι 150 ημέρες ανά έτος) σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις μεταποίησης και τυποποίησης προϊόντων εδάφους, κτηνοτροφίας, αλιείας κ.λπ. (εξαιρούμενοι από την ασφάλιση μισθωτού),
• στα πρόσωπα που έχουν υπαχθεί στο μέτρο της πρώιμης παύσης της γεωργικής δραστηριότητας (Καν (ΕΟΚ) 1096/88), και μέχρι τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους,
• στους μοναχούς και μοναχές και στους συνταξιούχους από έμμεσο δικαίωμα που απασχολούνται σε εργασίες για τις οποίες προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ (προαιρετική ασφάλιση).

Εξαιρέσεις

1. Οι συνταξιούχου του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν να ασκούν δραστηριότητα για την οποία προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ δεν καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές στον e-ΕΦΚΑ (πρώην ΟΓΑ).
2. Οι συνταξιούχοι του Δημόσιου και των πρώην φορέων κύριας ασφάλισης που ασκούν δραστηριότητα στον αγροτικό τομέα ως αγρότες, μελισσοκόμοι, κτηνοτρόφοι, πτηνοτρόφοι και αλιείς καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές στον e-ΕΦΚΑ (πρώην ΟΓΑ), εφόσον το ετήσιο καθαρό εισόδημά τους από την δραστηριότητα αυτή υπερβαίνει τα €10.000.

Πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ στις περιπτώσεις απασχολούμενων συνταξιούχων 

Οι συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ εξ’ ιδίου δικαιώματος σε περίπτωση που αναλαμβάνουν αγροτική δραστηριότητα ή επάγγελμα υπαγόμενο στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ καταβάλλουν, επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50 % επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας σύνταξης του άρθρου 40 του ν.4387/2016 για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών του φορέα, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση ο πόρος αυτός διαμορφώνεται σε 40 % επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας σύνταξης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών του φορέα.

Το συνολικό επιβαλλόμενο ποσό εισφοράς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της εθνικής σύνταξης όπως εκάστοτε ισχύει.

Από την καταβολή του πόρου εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων της παρ. 5 του άρθρου 114 του ν.5078/2023 (άτομα με αναπηρία, συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας κ.λπ.), ενώ από την καταβολή πόρου και ασφαλιστικών εισφορών προβλέπεται εξαίρεση στην παρ. 6 του ανωτέρω άρθρου.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 40 του ν. 4387/2016(άρθρο 33 του ν. 4670/2020)
2. Άρθρο 38 του ν.5167/2024 – ΦΕΚ 207 Α΄/20-12-2024
3. ΥΑ Δ.15/Δ΄/1865/23-1-2026 (ΦΕΚ 318 Β΄/29-1-2026) για την αναπροσαρμογή ανωτάτου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών και ποσών ασφαλιστικών κατηγοριών από 1-1-2026
4. Άρθρο 78 του ν. 4690/2020
5. Εγκύκλιος Δ.15/Δ΄/οικ.11442/292/26-3-2020 (ΑΔΑ : Ω5ΩΚ46ΜΤΛΚ-9ΧΕ)
6. Άρθρο 20 του ν.4387/2016 – απασχόληση συνταξιούχων – όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 – ΦΕΚ 211 Α΄)
7. Υ.Α. Δ.15/Δ/14831/26-2-2024  «Απασχόληση Συνταξιούχων εξ’ ιδίου δικαιώματος του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης»  – ΦΕΚ 1391 Α΄/1-3-2014

Οι εργάτες γης, που υπάγονται στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ (πρώην ΟΓΑ) και αμείβονται με εργόσημο, καταβάλλουν ασφαλιστική εισφορά ύψους 10% επί της αμοιβής τους, για το σύνολο των κλάδων ασφάλισης (κύρια σύνταξη, υγειονομική περίθαλψη, Λογαριασμός Αγροτικής Εστίας).

Στο τέλος κάθε έτους διενεργείται εκκαθάριση ασφαλιστικών εισφορών προκειμένου να προσδιοριστεί ο χρόνος ασφάλισης. Οι ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί στο σύνολο του έτους θα πρέπει να καλύπτουν τις προβλεπόμενες εισφορές του πρώην ΟΓΑ για τους μήνες ασφάλισης που έχουν προκύψει βάσει της εκκαθάρισης και της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος.  Εάν προκύπτει διαφορά αυτή καταβάλλεται από τον ασφαλισμένο. (άρθρο 76 του ν.4826/2021 – ΦΕΚ 160 Α΄)

Σε περίπτωση που οι αμειβόμενοι με εργόσημο είναι συνταξιούχοι καταβάλλουν, επιπλέον των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών, πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10 % επί των καταβαλλομένων αμοιβών για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών του φορέα, που βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.

Το συνολικό επιβαλλόμενο ποσό εισφοράς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της εθνικής σύνταξης όπως εκάστοτε ισχύει.

Από την καταβολή του πόρου εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων της παρ. 5 του άρθρου 114 του ν.5078/2023 (άτομα με αναπηρία, συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας κ.λπ.), ενώ από την καταβολή πόρου και ασφαλιστικών εισφορών προβλέπεται εξαίρεση στην παρ. 6 του ανωτέρω άρθρου.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 22 του ν. 3863/2010(Άρθρο 38 του ν. 4670/2020)
2. Άρθρο 76 του ν.4826/2021 – ΦΕΚ 160 Α΄)
3. Εγκύκλιος Δ.15/Δ΄/οικ.12565/311/6-3-2020 (ΑΔΑ : ΩΗΕ946ΜΤΛΚ-Κ1Υ)
4. Άρθρο 20 του ν.4387/2016 – απασχόληση συνταξιούχων – όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 – ΦΕΚ 211 Α΄)

Στις περιπτώσεις προσώπων που κατά το ίδιο χρονικό διάστημα ασκούν παράλληλες επαγγελματικές δραστηριότητες για τις οποίες υπάρχει υποχρέωση ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ, εφαρμόζονται κατά περίπτωση, όσον αφορά τις καταβαλλόμενες ασφαλιστικές εισφορές για κύρια σύνταξη, τα εξής: 

α) Πολλαπλή μισθωτή απασχόληση σε διαφορετικούς εργοδότες :

Καταβάλλονται εισφορές κύριας και επικουρικής σύνταξης για κάθε μισθωτή απασχόληση, βάσει των άρθρων 38 και 97 του  ν. 4387/2016  και επί συνολικών αποδοχών μέχρι του ποσού των € 7.761,94 μηνιαίως (ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών από 1-1-2026).

β) Πολλαπλή μη μισθωτή απασχόληση (Αυτοτελώς απασχολούμενοι ασφαλισμένοι του πρώην ΕΤΑΑ που παράλληλα ασκούν ελεύθερο επάγγελμα υπαγόμενο στον πρώην ΟΑΕΕ  ή επάγγελμα υπαγόμενο στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ) :

Για όλες τις παράλληλες μη μισθωτές δραστηριότητες καταβάλλεται στον e-ΕΦΚΑ μία ασφαλιστική εισφορά για κύρια σύνταξη βάσει του άρθρου 39 και μία για επικουρική σύνταξη βάσει του άρθρου 97 του  ν. 4387/2016.

γ) Μισθωτοί που παράλληλα αυτοαπασχολούνται ή ασκούν ελεύθερο επάγγελμα ή επάγγελμα υπαγόμενο στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ :

Καταβάλλονται υποχρεωτικά για την μισθωτή απασχόληση οι προβλεπόμενες από το άρθρο 38 του ν.4387/2018 ασφαλιστικές εισφορές.

Οι συνολικά καταβαλλόμενες μηνιαίες ασφαλιστικές εισφορές για κύρια σύνταξη δεν μπορούν να υπολείπονται του ποσού της 2^ης ασφαλιστικής κατηγορίας εισφορών κύριας σύνταξης του άρθρου 39 του ν.4387/2016 σε περίπτωση παράλληλης αυτοαπασχόλησης – ελεύθερου επαγγέλματος ή του άρθρου 40 του ν.4387/2016 σε περίπτωση παράλληλης δραστηριότητας υπαγόμενης στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ και σε περίπτωση που υπολείπονται ο ασφαλισμένος καταβάλλει ο ίδιος την επιπλέον εισφορά.

Ειδικά όσον αφορά τους μισθωτούς που παράλληλα απασχολούνται για πρώτη φορά αυτοτελώς ή ως ελεύθεροι επαγγελματίες, οι εισφορές δεν μπορούν να υπολείπονται του ποσού της 1^ης ασφαλιστικής κατηγορίας του άρθρου 39 του ν.4387/2016 και για 5 έτη από την έναρξη ασκήσεως του επαγγέλματος, κατόπιν υποβολής σχετικής αιτήσεως.

Όσοι παράλληλα απασχολούμενοι επιθυμούν, μπορούν να επιλέξουν να ενταχθούν προαιρετικά σε υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία εισφορών κύριας σύνταξης των άρθρων 39 ή 40 του ν.4387/2016, όπου οι συνολικά καταβαλλόμενες μηνιαίες ασφαλιστικές εισφορές για κύρια σύνταξη δεν μπορούν να υπολείπονται του ποσού της ασφαλιστικής κατηγορίας εισφορών κύριας σύνταξης του άρθρου 39 ή του άρθρου 40 που έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος και εφόσον υπολείπονται ο ασφαλισμένος καταβάλλει ο ίδιος τη διαφορά.

δ) Ειδικές περιπτώσεις παράλληλα απασχολούμενων :

• τα προβλεπόμενα για τον υπολογισμό των ασφαλιστικών εισφορών που ασκούν παράλληλη επαγγελματική δραστηριότητα εφαρμόζονται και για τους ασφαλισμένους του Δημοσίου,
• τα προβλεπόμενα για τον υπολογισμό των ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών που παράλληλα αυτοαπασχολούνται ισχύουν και για τους δικηγόρους με έμμισθη εντολή όπως και για τους μισθωτούς μηχανικούς και υγειονομικούς ,
• στους μισθωτούς που παράλληλα αμείβονται με δελτίο παροχής υπηρεσιών από τον ίδιο εργοδότη καθώς και των αμειβομένων με δελτία παροχής υπηρεσιών όπου καταβάλλονται επιμερισμένα ασφαλιστικές εισφορές μεταξύ των αντισυμβαλλομένων βάσει των διατάξεων της παρ. 9 του άρθρου 39 του ν.4387/2016, οι καταβαλλόμενες εισφορές θεωρούνται εισφορές μισθωτής απασχόλησης,
• στις περιπτώσεις προσώπων που παράλληλα αμείβονται με Παραστατικά Παρεχομένων Υπηρεσιών (τίτλος κτήσης) ο σχετικός χρόνος ασφάλισης αντιμετωπίζεται ως χρόνος μη μισθωτού,
• στις περιπτώσεις προσώπων που παράλληλα ασφαλίζονται με εργόσημο στον πρώην ΟΓΑ ο προκύπτον χρόνος ασφάλισης θεωρείται χρόνος από άσκηση μη μισθωτής δραστηριότητας,
• στις περιπτώσεις προσώπων με υποχρεωτική υπαγωγή λόγω ιδιότητας σε δύο ή περισσότερους πρώην φορείς κύριας σύνταξης που εντάχθηκαν στον e-ΕΦΚΑ για την ίδια απασχόληση, καταβάλλεται υποχρεωτικά μία ασφαλιστική εισφορά μισθωτού, με διατήρηση δικαιώματος προαιρετικής καταβολής εισφορών και σε δεύτερο πρώην φορέα,
• σε περιπτώσεις παράλληλης απασχόλησης συνταξιούχων οι διατάξεις περί παράλληλης ασφάλισης δεν εφαρμόζονται για τον υπολογισμό του προβλεπόμενου από το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 μη ανταποδοτικού πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ.

Εισφορές επικουρικής ασφάλισης

Εφαρμόζονται τα αναφερόμενα στο άρθρο 36 του ν. 4387/2016, όπως ισχύει (άρθρο 32 του ν. 4670/2020). Οι συνολικά καταβαλλόμενες μηνιαίες ασφαλιστικές εισφορές για επικουρική ασφάλιση δεν μπορούν να υπολείπονται του ποσού της 1ης ασφαλιστικής κατηγορίας του άρθρου 97 του ν.4387/2016 σε περίπτωση μισθωτού με παράλληλη αυτοαπασχόληση και σε περίπτωση που υπολείπονται ο ασφαλισμένος καταβάλλει ο ίδιος την επιπλέον εισφορά.

Εισφορές εφάπαξ παροχής

Εφαρμόζονται τα αναφερόμενα στο άρθρο 36 του ν. 4387/2016, όπως ισχύει (άρθρο 32 του ν. 4670/2020).

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. ν. 4670/2020 (ΦΕΚ Α’43/28.02.2020) Άρθρο 32 «Αντικατάσταση του άρθρου 36 και προσθήκη άρθρου 36Α  στον ν.4387/2016»
2. Άρθρο 38 του ν. 4387/2016 (αντικαταστάθηκε με το άρθρο 34 του ν.4670/2020)
3. Άρθρο 39 του ν. 4387/2016  (αντικαταστάθηκε με το άρθρο 35 του ν.4670/2020)
4. Άρθρο 40 του ν. 4387/2016  (αντικαταστάθηκε με το άρθρο 36 του ν.4670/2020)
5. Άρθρο 96 του  ν. 4387/2016 (παρ. 2)
6. Άρθρο 97 του  ν. 4387/2016
7. ν.4756/2020 (ΦΕΚ Α΄ 235/26.11.2020) Άρθρο 35 «Εξομοίωση εισφορών επικουρικής ασφάλισης εμμίσθων δικηγόρων και μισθωτών μηχανικών» (προσθήκη υποπερίπτωσης vii στην περίπτωση γ΄ της παρ.1 του άρθρου 36 του ν.4387/2016)
8. ν.4826/2021 (ΦΕΚ Α΄160/7.9.2021) Άρθρο 75 «Ασφαλιστικές εισφορές επί Παραστατικών Παρεχομένων Υπηρεσιών – Τροποποίηση του άρθρου 55 του ν. 4509/2017» (αφορά παρ. 4 και 8)
9. ν.4826/2021 (ΦΕΚ Α΄160/9.2021) ‘Αρθρο 76 «Εκκαθάριση εργοσήμου του πρώην Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (Ο.Γ.Α.) – Τροποποίηση του άρθρου 22 του ν.3863/2010» (προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 22 του ν.3863/2010 – αφορά περίπτωση δ΄ )
10. ν.4892/2022 (ΦΕΚ Α΄ 28/2.2022)  Άρθρο 23 « Ασφάλιση προσώπων με υποχρεωτική υπαγωγή λόγω ιδιότητας σε δύο ή περισσότερους πρώην φορείς για την ίδια απασχόληση – Τροποποίηση παρ.1, 2 και 3 άρθρου 17 και περ. β’ παρ.3 άρθρου 36 ν.4387/2016»
11. ν.5078/2023 (ΦΕΚ Α΄ 211 Α΄/20-12-2023) Άρθρο 114 «Κίνητρα Απασχόλησης Συνταξιούχων – Αντικατάσταση του άρθρου 20 ν.4387/2016»
12. ν.5078/2023 (ΦΕΚ Α΄ 211 Α΄/20-12-2023) Άρθρο 125 «Ασφάλιση ιδιοκτητών τουριστικών καταλυμάτων δυναμικότητας έως δέκα δωματίων – Τροποποίηση περ. β) παρ.7 άρθρου 39, προσθήκη περ. ε) στην παρ.5 του άρθρου 40, τροποποίηση περ. β) παρ.1 άρθρου 36 ν.4387/2016»
13. ΥΑ. Δ15/Ε΄/10706/423/17-3-2021 (ΦΕΚ Β΄1087/22.3.2021) «Διαδικασία προσδιορισμού και εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών επί παράλληλης απασχόλησης εντός του e-ΕΦΚΑ».
14. ΥΑ Δ.15/Δ΄/1865/23-1-2026 (ΦΕΚ 318 Β΄/29-1-2026) για την αναπροσαρμογή ανωτάτου ορίου ασφαλιστέων αποδοχών και ποσών ασφαλιστικών κατηγοριών από 1-1-2026

Πέραν της πραγματικής ασφάλισης είναι δυνατή η συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης,  με αναγνώριση συγκεκριμένων χρόνων κατά τους οποίους δεν υφίσταται ασφάλιση όπως είναι π.χ. οι σπουδές, η στρατιωτική θητεία, κενά διαστήματα, η ανατροφή τέκνων, ο πλασματικός χρόνος παιδιών κ.λπ. και μέχρι 7 έτη συνολικά.

Οι χρόνοι αυτοί προβλέπονται :

• Απ’ το άρθρο 40 του ν.2084/1992, όπως ίσχυσε έως 31-12-2010, πριν την αντικατάστασή του με την παρ. 18 του άρθρου 10 του ν.3863/2010
• Από την παρ. 18 του άρθρου 10 του ν.3863/2010 και των άρθρων 39, 40 και 41 του ν.3996/2011
• Από τις διατάξεις του αρ. 6 παρ. 12 και αρ. 17 του ν. 3865/2010
• Από τις διατάξεις της παραγράφου 1γ του άρθρου 34 του ν.4387/2016, όπως ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο 30 του ν.4670/2020
• Το χρόνο άσκησης δικηγορίας του άρθρου 14 του ν.1090/1980
• Την ειδική πρόβλεψη της παρ. 1 του άρθρου 53 του ν.4921/2022  (ΦΕΚ 75 Α΄) για τη συμπλήρωση των κατά περίπτωση ισχυουσών διατάξεων για συνταξιοδότηση (μέχρι 150 ημέρες και υπό της προϋποθέσεις της διάταξης – η εξόφληση του προκύπτοντος ποσού γίνεται εφάπαξ)
• Την ειδική πρόβλεψη της παρ. 4 του άρθρου 49 του ν. 4921/2022 (ΦΕΚ 75 Α΄) για περιπτώσεις που κατά την διαδικασία ταχείας απονομής σύνταξης έχει προκύψει υπερβάλλον χρόνος ασφάλισης από τον πραγματικό (μέχρι 2 έτη και υπό τις προϋποθέσεις της διάταξης).

Ποσό εξαγοράς

Για την αναγνώριση χρόνου ασφάλισης, ο ασφαλισμένος, για κάθε μήνα αναγνώρισης, καταβάλλει εισφορά ως εξής:

α) Οι μισθωτοί καταβάλλουν εισφορά ίση με το γινόμενο του ασφαλίστρου (ασφαλισμένου και εργοδότη) κύριας σύνταξης που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης αναγνώρισης επί των αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον τελευταίο μήνα πλήρους απασχόλησης πριν από την υποβολή της αίτησης εξαγοράς.

Σε περίπτωση που κατά τον προηγούμενο της υποβολής της αίτησης μήνα απασχόλησης δεν προκύπτει πλήρης ασφάλιση, τότε η εισφορά αναγνώρισης υπολογίζεται επί των αποδοχών του μήνα αυτού που αντιστοιχούν σε πλήρη ασφάλιση.

β) Οι μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοτελώς απασχολούμενοι, ασφαλισμένοι του πρώην ΟΓΑ), για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα ασφάλισης καταβάλλουν την εισφορά που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει κατά το έτος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης, με ελάχιστη την εισφορά που αντιστοιχεί στην 1η ασφαλιστική κατηγορία.

Τα ανωτέρω αφορούν αναγνωριζόμενους χρόνους ασφάλισης για τους οποίους προβλέπεται καταβολή εισφοράς αναγνώρισης.

Αναγνώριση χρόνου επικουρικής ασφάλισης

Πέραν της πραγματικής ασφάλισης είναι δυνατή η συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης, με αναγνώριση συγκεκριμένων χρόνων κατά τους οποίους δεν υφίσταται ασφάλιση. Για την επικουρική ασφάλιση οι χρόνοι αυτοί είναι η στρατιωτική θητεία, η γονική άδεια ανατροφής τέκνων, ο χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας και τακτικής ανεργίας και ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας άνευ αποδοχών και μέχρι δύο (2) ετών (Εγκύκλιος ΥΠΕΚΑ 32545/20-05-2024 ΑΔΑ:61Β446ΝΛΔΓ-ΤΦΠ).
Οι χρόνοι αυτοί προβλέπονται :
Απ’ το άρθρο 40 του ν.2084/1992, όπως ίσχυσε πριν την αντικατάστασή του με την παρ. 18 του άρθρου 10 του ν.3863/2010.
Επιπλέον ισχύει:
– Η ειδική πρόβλεψη της παρ. 1 του άρθρου 53 του ν.4921/2022 (ΦΕΚ 75 Α΄) για τη συμπλήρωση των κατά περίπτωση ισχυουσών διατάξεων για συνταξιοδότηση (μέχρι 150 ημέρες και υπό τις προϋποθέσεις της διάταξης – η εξόφληση του προκύπτοντος ποσού γίνεται εφάπαξ)
– Η ειδική πρόβλεψη της παρ. 4 του άρθρου 49 του ν. 4921/2022 (ΦΕΚ 75 Α΄) για περιπτώσεις που κατά την διαδικασία ταχείας απονομής σύνταξης έχει προκύψει μεγαλύτερος χρόνος ασφάλισης από τον πραγματικό (μέχρι 2 έτη και υπό τις προϋποθέσεις της διάταξης).

Εξόφληση εισφοράς εξαγοράς

Το συνολικό ποσό της εισφοράς εξαγοράς καταβάλλεται σε τόσες μηνιαίες δόσεις, όσοι είναι και οι μήνες που αναγνωρίζονται. Το ποσό αυτό μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ, οπότε παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς.

Σε περίπτωση εξόφλησης σε δόσεις, η πρώτη δόση καταβάλλεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα της κοινοποίησης της απόφασης. Καθυστέρηση καταβολής δόσης συνεπάγεται επιβάρυνσή της με τον εκάστοτε προβλεπόμενο τόκο καθυστέρησης. Σε περίπτωση θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή προσαύξησης του ποσού της σύνταξης πριν από τον χρόνο εξόφλησης της εισφοράς εξαγοράς, παρακρατείται κάθε μήνα από τη σύνταξη και μέχρι την εξόφληση ποσό ίσο με το ένα τέταρτο του ποσού της σύνταξης.

Στην περίπτωση θεμελίωσης δικαιώματος σε επικουρική σύνταξη με εξαγορά χρόνων ασφάλισης, το οφειλόμενο ποσό, εφόσον δεν υπερβαίνει το ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ, συμψηφίζεται ή παρακρατείται από το σύνολο των δικαιούμενων ποσών επικουρικής σύνταξης. Εάν το οφειλόμενο ποσό είναι μεγαλύτερο, το μέρος που υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ εξοφλείται εφάπαξ πριν την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης, το δε υπόλοιπο μέρος συμψηφίζεται ή παρακρατείται από το σύνολο των δικαιούμενων ποσών επικουρικής σύνταξης.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 15 του ν. 4387/2016
2. Άρθρο 34 του ν. 4387/2016 (Άρθρο 30 του ν. 4670/2020)
3. Άρθρο 53 του ν.4921/2022 – ΦΕΚ 75 Α΄
4. Άρθρο 79 του ν.4387/2016 (όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 42 του ν.4670/2020)
5. Εγκύκλιος Φ.80000/οικ.Δ13/22702/966/30-5-2017 (ΑΔΑ : ΩΡ25465Θ1Ω-Χ40)
6. Εγκύκλιος Δ/15/Δ΄/24268/27-4-2021 (ΑΔΑ : ΨΣΣΑ46ΜΤΛΚ-ΗΓΜ)
7. Εγκύκλιος e-ΕΦΚΑ 230146/22-6-2021 (ΑΔΑ : Ψ1ΓΞ46ΜΑΠΣ-ΦΣΕ)
8. Έγγραφο Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Δ/15/Ε΄/107255/5-12-2023

Αναγνώριση χρόνου επικουρικής ασφάλισης στο Τ.Ε.Κ.Α.

Πέραν της πραγματικής ασφάλισης είναι δυνατή η συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος των 15 ετών ασφάλισης, με αναγνώριση χρόνου ασφάλισης.
Οι ασφαλισμένοι του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.) που έχουν συμπληρώσει χρόνο ασφάλισης σε αυτό τουλάχιστον δώδεκα (12) ετών, μπορούν να καταβάλουν εφάπαξ το σύνολο των εισφορών που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα που υπολείπεται, προκειμένου να συμπληρωθεί χρόνος ασφάλισης δεκαπέντε (15) ετών.
Ο χρόνος που αναγνωρίζεται, δεν μπορεί να υπερβεί τα τρία (3) έτη.

Ποσό εξαγορά

α) Οι μισθωτοί ασφαλισμένοι του Ταμείου καταβάλλουν για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα ασφάλισης εισφορά ίση με το ύψος της συνολικής εισφοράς επικουρικής σύνταξης εργοδότη και εργαζομένου, όπως αυτό διαμορφώνεται κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης αναγνώρισης, επί των ασφαλιστέων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον τελευταίο μήνα πλήρους απασχόλησης πριν από την υποβολή της αίτησης αναγνώρισης.

β) Οι μη μισθωτοί ασφαλισμένοι του Ταμείου καταβάλλουν για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα ασφάλισης την ασφαλιστική εισφορά που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.

Εξόφληση εισφοράς εξαγοράς

Το συνολικό ποσό της εισφοράς εξαγοράς καταβάλλεται εφάπαξ.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 64 του ν.4826/2021
2. Άρθρο 63 του ν.4826/2021

Γνωστοποίηση ρυθμίσεων του άρθρου 32 του ν. 4611/2019, σχετικά με την αναγνώριση ως χρόνου ασφάλισης, του χρόνου καταβολής του βοηθήματος των μη μισθωτών της παραγράφου 2 του άρθρου 44 του ν. 3986/2011

• ΩΝ494465Θ1Ω-24Ν

Οι ασφαλισμένοι του e-ΕΦΚΑ που διακόπτουν την εργασία και κατ’ επέκταση την ασφάλισή τους έχουν δικαίωμα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης (αυτασφάλισης) στον e-ΕΦΚΑ, βάσει των άρθρων 18 και 37 του ν.4387/2016,

Προϋποθέσεις για την υπαγωγή σε καθεστώς  προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης είναι  :

α)  να έχουν πραγματοποιήσει στον τελευταίο ενταχθέντα φορέα υποχρεωτικής ασφάλισης είτε πέντε (5) έτη ή 1.500 ημέρες, εκ των οποίων τουλάχιστον ένα (1) έτος ή 300 ημέρες, εντός της τελευταίας, πριν την υποβολή της αίτησης, πενταετίας και να υποβάλλουν αίτηση εντός ενός έτους από την τελευταία ασφάλισή τους σε φορέα, τομέα, κλάδο ή λογαριασμό κύριας ασφάλισης ή να έχουν πραγματοποιήσει οποτεδήποτε στην υποχρεωτική ασφάλιση δέκα (10) έτη ή 3.000 ημέρες ασφάλισης ανεξάρτητα από τον χρόνο υποβολής της αίτησής τους,

β) επιπροσθέτως να μην είναι ανάπηροι κατά την έννοια του στοιχείου β’ της παρ. 5 του άρθρου 28 του ν.1846/1951 (ΦΕΚ 189/Α’). Για τη διαπίστωση αυτή απαιτείται γνωμάτευση αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής.  Ο ασφαλισμένος αν έχει κριθεί ανάπηρος,  θα πρέπει να έχει λάβει ποσοστό αναπηρίας μικρότερο του 67 %,

γ) για τους μη μισθωτούς επιπλέον απαραίτητη προϋπόθεση είναι επίσης να μην έχουν οφειλή στον ασφαλιστικό φορέα από ίδιο δικαίωμα και σε περίπτωση οφειλής, να έχουν υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης και να τηρούνται οι όροι αυτής,

δ) επίσης προβλέπεται η δυνατότητα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης για μέχρι 3 έτη σε όσους ασφαλισμένους έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 500 ημέρες ασφάλισης τα προηγούμενα 5 έτη από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης προκειμένου να συμπληρώσουν τις ελάχιστες απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης για συνταξιοδότηση (Άρθ. 53 του ν.4921/2022 παρ. 2 – ΦΕΚ 75 Α΄).

Τα πρόσωπα που συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους στον e-ΕΦΚΑ, καταβάλλουν για την κύρια ή/και την επικουρική σύνταξη, μηνιαία ασφαλιστική εισφορά, ως εξής :

α) Οι μισθωτοί καταβάλλουν μηνιαία εισφορά ίση με το γινόμενο του συνολικού ποσοστού ασφαλιστικής εισφοράς (ασφαλισμένου και εργοδότη) στο ύψος που έχει διαμορφωθεί κατά την υποβολή της αίτησης για προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης επί του μέσου όρου των αποδοχών επί των οποίων καταβλήθηκαν ασφαλιστικές εισφορές κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την διακοπή της υποχρεωτικής ασφάλισης

β) Οι μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοτελώς απασχολούμενοι, ασφαλισμένοι του πρώην ΟΓΑ) καταβάλλουν μηνιαία εισφορά μη μισθωτού η οποία προσδιορίζεται από την επιλεγείσα ασφαλιστική κατηγορία. Η ασφαλιστική κατηγορία ένταξης στην προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης προσδιορίζεται άπαξ, κατά το χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης, χωρίς δικαίωμα μεταγενέστερης αλλαγής κατηγορίας.

Απώλεια του δικαιώματος της προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης επέρχεται:

• σε περίπτωση καθυστέρησης της πληρωμής της μηνιαίας εισφοράς για περισσότερο από δύο (2) έτη από την ημερομηνία που αυτή κατέστη απαιτητή
• σε περίπτωση απώλειας ρύθμισης οφειλών ασφαλιστικών εισφορών υποχρεωτικής ασφάλισης.

Εάν επέλθει απώλεια του δικαιώματος για συνέχιση προαιρετικά της ασφάλισης, ο ασφαλισμένος μπορεί να ζητήσει την υπαγωγή του στην προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης, μετά την παρέλευση τριών (3) ετών, με την υποβολή εκ νέου γραπτού αιτήματος.  Σε αυτήν την περίπτωση, δεδομένου ότι πρόκειται για νέα υπαγωγή στην προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης εξετάζονται εκ νέου οι προϋποθέσεις.

Συνολικά, ο ασφαλισμένος μπορεί να υπαχθεί σε καθεστώς προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης  μέχρι τρεις (3) φορές.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 18 του ν. 4387/2016
2. Άρθρο 37 του ν. 4387/2016 (Άρθρο 33 του ν. 4670/2020)
3. Άρθρο 96 παρ.2 του ν. 4387/2016 όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 44 του ν. 4670/2020
4. Άρθρο 34 του ν. 4387/2016 (Άρθρο 30 του ν. 4670/2020)
5. Άρθρο 53 του ν.4921/2022 – ΦΕΚ 75 Α΄
6. ΚΥΑ Φ.80000/οικ.21628/396/17-7-2017(ΦΕΚ Β΄1721)
7. Παρ. 5 του άρθρου 37 του ν.4052/2012 όπως είχε αντικατασταθεί με τις διατάξεις του άρθρου 76 του ν. 4387/2016 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 41 του ν. 4670/2020

Προαιρετική συνέχιση ασφάλισης στο Τ.Ε.Κ.Α.

Οι ασφαλισμένοι του ΤΕΚΑ που διακόπτουν την εργασία τους και κατ’ επέκταση την ασφάλισή τους έχουν δικαίωμα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης (αυτασφάλισης) στο ΤΕΚΑ, βάσει του άρθρου 63 του ν. 4826/2021.

α) Προϋπόθεση για την υπαγωγή σε καθεστώς προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης είναι να έχουν υπαχθεί στην ασφάλιση του Ταμείου για χρονικό διάστημα τουλάχιστον ενός (1) έτους και να επήλθε λόγος διακοπής στην ασφάλιση, αναγόμενος στην απώλεια της ασφαλιστέας ιδιότητας. Στην περίπτωση αυτή μπορούν να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους στο Ταμείο. Το δικαίωμα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης δύναται να ασκηθεί εντός έξι (6) μηνών από τη διακοπή της ασφάλισης.

β) Το δικαίωμα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης μπορεί να ασκηθεί περισσότερες από μία φορές.

γ) Ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης δεν μπορεί να υπερβαίνει αθροιστικά τα τρία (3) έτη.

Τα πρόσωπα που συνεχίζουν προαιρετικά την ασφάλισή τους στο Τ.Ε.Κ.Α., καταβάλλουν εισφορά, ως εξής :

α) οι ασφαλισμένοι καταβάλλουν μηνιαίως την εκάστοτε ισχύουσα νόμιμη ασφαλιστική εισφορά, υπολογιζόμενη επί του ποσού που αντιστοιχεί στον κατώτατο μισθό υπαλλήλων, όπως εκάστοτε ισχύει.

β) οι ασφαλισμένοι μπορούν να καταβάλουν εισφορές και για το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την απώλεια της ασφαλιστέας ιδιότητας μέχρι την άσκηση του δικαιώματος προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης.

Η διακοπή της προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης επέρχεται με αίτηση του ασφαλισμένου από την πρώτη του επόμενου μήνα της υποβολής της ή εάν δεν συντρέχουν πλέον οι προϋποθέσεις υπαγωγής του.

Νομοθετικό Πλαίσιο

1. Άρθρο 63 του ν.4826/2021