28 Σεπτεμβρίου, 2021

Άδειες Εργαζομένων

Κάθε μισθωτός ο οποίος συνδέεται με σύμβαση εξαρτημένης σχέσης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου, δικαιούται να λάβει ετήσια άδεια με αποδοχές από την έναρξη της απασχόλησής του σε συγκεκριμένη υπόχρεη επιχείρηση, χωρίς να απαιτείται η συμπλήρωση βασικού χρόνου εργασίας (παρ. 1 του άρθρου 2 του Α.Ν. 539/1945, όπως τροποποιήθηκε από την παράγραφο 1 του άρθρου 13 του Ν. 3227/2004 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του Ν. 3302/2004).

Η άδεια αυτή χορηγείται από τον εργοδότη αναλογικά (ποσοστό) με βάση το χρονικό διάστημα που απασχολήθηκε ο εργαζόμενος στον εργοδότη αυτόν. Η αναλογία της χορηγούμενης άδειας υπολογίζεται βάσει ετήσιας αδείας 20 εργασίμων ημερών επί πενθημέρου εβδομαδιαίας εργασίας και 24 εργασίμων ημερών επί εξαημέρου, η οποία αντιστοιχεί σε 12 μήνες συνεχούς απασχόλησης. Ο εργοδότης υποχρεούται μέχρι τη λήξη του πρώτου ημερολογιακού έτους εντός του οποίου προσελήφθη ο μισθωτός, να χορηγήσει τμηματικά την ετήσια κανονική άδεια με αποδοχές, η οποία αναλογεί στο χρόνο απασχόλησής του στην υπόχρεη επιχείρηση. Κατά το δεύτερο ημερολογιακό έτος ο μισθωτός δικαιούται να λάβει την ετήσια κανονική άδεια με αποδοχές, η οποία αναλογεί στο χρόνο απασχόλησής του στην υπόχρεη επιχείρηση και υπολογίζεται όπως ανωτέρω. Η άδεια αυτή επαυξάνεται κατά μία (1) εργάσιμη ημέρα για κάθε έτος απασχόλησης επιπλέον του πρώτου μέχρι τις είκοσι έξι (26) εργάσιμες ημέρες σε περίπτωση εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας ή μέχρι τις είκοσι δύο (22) ημέρες αν στην επιχείρηση εφαρμόζεται σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας. Κατά το τρίτο ημερολογιακό έτος καθώς και τα επόμενα ο μισθωτός δικαιούται να λάβει ολόκληρη την ετήσια άδειά του σε κάθε χρονικό σημείο του έτους αυτού.

Εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει υπηρεσία 10 ετών στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσία 12 ετών σε οποιονδήποτε εργοδότη και με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, δικαιούνται άδεια 30 εργάσιμων ημερών, αν εφαρμόζεται σύστημα εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και 25 εργάσιμων ημερών, αν εφαρμόζεται σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας (αρ.3 της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.2008/2009). Από 01-01-2008 δε, μετά τη συμπλήρωση 25ετούς υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται 1 επιπλέον ημέρα αδείας, δηλαδή συνολικά 31 εργάσιμες ημέρες επί συστήματος εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και 26 εργάσιμες ημέρες επί συστήματος πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας αντίστοιχα.

Η χρονική περίοδος χορήγησης της ετήσιας άδειας κανονίζεται με συμφωνία μεταξύ του μισθωτού και του εργοδότη του. Σε κάθε περίπτωση, ο τελευταίος υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια στο μισθωτό που υπέβαλλε σχετικό αίτημα μέσα σε δύο μήνες από τη διατύπωση του αιτήματος (παρ. 1 του άρθρου 4 του Α.Ν. 539/1945).

Η κανονική άδεια θα πρέπει να χορηγείται από τον εργοδότη κατά τέτοιο τρόπο ώστε να έχει εξαντληθεί έως την 31η Δεκεμβρίου εκάστου ημερολογιακού έτους ακόμη και εάν δεν έχει ζητηθεί από τον εργαζόμενο (άρθρο 4 του Α.Ν. 539/1945, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 15 του άρθρου 3 του Ν. 4504/1966, σε συνδυασμό με την παρ. 1 του άρθρου 2 του Α.Ν. 539/1945, όπως ισχύει, με το άρθρο 1 του Ν. 3302/2004, καθώς και την αρ.πρ. 3392/1-3-2005 Εγκύκλιο επί του άρθρου αυτού). Με τη λήξη του ημερολογιακού έτους, η αξίωση για την άδεια μετατρέπεται σε χρηματική εφ’ όσον δεν επιτρέπεται μεταφορά της αδείας σε επόμενο έτος, έστω και αν αυτό έγινε με τη συναίνεση του εργαζομένου.

Η άδεια εξετάσεων θεμελιώνεται νομικά σε διατάξεις νόμου, Υπουργικών Αποφάσεων αλλά και σε συγκεκριμένα άρθρα των Εθνικών Γενικών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Ως εκ τούτου πρόκειται για νόμιμη άδεια η οποία είναι αμειβόμενη από τον ΟΑΕΔ και έχει ως θεμελιώδη σκοπό την διευκόλυνση των εργαζομένων, οι οποίοι πληρούν τις τεθείσες από το νόμο προϋποθέσεις, για την συμμετοχή τους στις εξετάσεις.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 2 του Ν.1346/1983 (Φ.Ε.Κ. Α’ 46), εργαζόμενοι που είναι μαθητές ή σπουδαστές ή φοιτητές εκπαιδευτικών μονάδων οποιουδήποτε τύπου και οποιασδήποτε βαθμίδας του Δημοσίου ή εποπτευόμενων από το Δημόσιο με οποιοδήποτε τρόπο και δεν έχουν συμπληρώσει το 25ο έτος της ηλικίας δικαιούνται κατ’ έτος πρόσθετη άδεια 14 εργάσιμων ημερών χωρίς αποδοχές από τον εργοδότη, για τη συμμετοχή τους στις εξετάσεις. Η άδεια χορηγείται σε συνεχείς ημέρες ή τμηματικά.

Η ως άνω άδεια για συμμετοχή σε εξετάσεις αυξήθηκε σε 30 ημέρες, με το άρθρο 7 της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. ετών 1996-1997, ενώ με το άρθρο 6 της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. ετών 1998-1999 καθορίστηκε ότι χορηγείται και στους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες που έχουν υπερβεί το 28ο έτος της ηλικίας τους, αλλά μόνο για την προβλεπόμενη διάρκεια των σπουδών, που κάθε φορά παρακολουθεί ο εργαζόμενος, προσαυξημένη κατά δύο έτη, ανεξάρτητα αν οι σπουδές διανύθηκαν συνεχώς η διακεκομμένα.

Για την ανωτέρω  άδεια εξετάσεων  καταβάλλονται, στους δικαιούμενους εργαζόμενους μαθητές ή σπουδαστές ή φοιτητές, αποδοχές, από τις σχετικές υπηρεσίες του ΟΑΕΔ.

Περαιτέρω λεπτομέρειες  για τις ημέρες της προαναφερόμενης άδειας, το ύψος της ημερήσιας αμοιβής,  τον τρόπο καταβολής της, τη διαδικασία, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά τα παραπάνω, εμπεριέχονται στην αρ.πρ. 31930/14-7-83 (Φ.Ε.Κ. Β’ 444) Κ.Υ.Α. όπως αυτή συμπληρώθηκε και ισχύει με τις αρ.πρ. 34651/29-11-96 (Φ.Ε.Κ. Β’ 1122) και 33894/7-12-98 (Φ.Ε.Κ. Β΄1276) όμοιες αποφάσεις, αρμοδιότητας του ΟΑΕΔ.

Σύμφωνα με το άρθρο 10 της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. ετών 2004-2005, όσοι συμμετέχουν σε πρόγραμμα για μεταπτυχιακό δίπλωμα ετήσιας τουλάχιστον φοίτησης ή διδακτορικό δίπλωμα ΑΕΙ και ΤΕΙ της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, δικαιούνται άδεια 10 εργασίμων ημερών. Η άδεια αυτή είναι άνευ αποδοχών από τον εργοδότη, χορηγείται σε συνεχείς ημέρες ή τμηματικά και ανεξάρτητα από την ηλικία του/της δικαιούχου και ισχύει μέχρι δύο έτη.

Σε ότι αφορά τα σχετικά με την καταβολή αποδοχών για τις ημέρες της προαναφερόμενης άδειας, το ύψος της ημερήσιας αμοιβής,  τον τρόπο καταβολής της, τη διαδικασία καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά τα παραπάνω, αρμόδιος φορέας είναι ο ΟΑΕΔ.

Σύμφωνα με το αρ. 68 του ν.4554/2018, εργαζόμενος ο οποίος ανταποκρίνεται σε πρόσκληση από υπηρεσία αιμοληψίας για κάλυψη έκτακτης ανάγκης ή μετέχει σε οργανωμένη ομαδική αιμοληψία, καθώς και ο εργαζόμενος που προσέρχεται σε οποιοδήποτε κέντρο αιμοληψίας με δική του πρωτοβουλία για να προσφέρει αίμα, δικαιούται ειδικής άδειας απουσίας με πλήρεις αποδοχές, μόνο για την ημέρα της αιμοληψίας. Ο εργαζόμενος σε κάθε περίπτωση οφείλει να προσκομίσει στον εργοδότη σχετική βεβαίωση του νοσηλευτικού ιδρύματος, στο οποίο πραγματοποιήθηκε η αιμοληψία. Η ίδια ως άνω άδεια χορηγείται και στην περίπτωση λήψης αιμοπεταλίων.

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση της ειδικής άδειας στον εργαζόμενο, η οποία προκύπτει από τη συμμετοχή του σε οποιαδήποτε εκ των άνω περιπτώσεων αιμοληψίας, είναι η έγκαιρη ενημέρωση του εργοδότη τουλάχιστον πέντε (5) εργάσιμες ημέρες προ της τέλεσης της αιμοληψίας, εκτός των περιπτώσεων κάλυψης έκτακτης ανάγκης. Εξαιρετικά και μόνο σε περιπτώσεις ταυτόχρονων αιτημάτων εργαζομένων για χρήση της ειδικής άδειας, ο εργοδότης δύναται σε συνεννόηση με τον εργαζόμενο και ανάλογα με το πρόγραμμα εργασίας του και τις ανάγκες της επιχείρησης, να προχωρήσει στη χορήγηση της εν λόγω άδειας το αργότερο μέσα σε διάστημα δέκα (10) ημερών από την ημέρα τέλεσης της αιμοληψίας.

Ο εργαζόμενος δύναται να κάνει χρήση του δικαιώματος της ειδικής άδειας αιμοληψίας κατά το μέγιστο δύο (2) φορές ετησίως.

Η άδεια άνευ αποδοχών δεν προβλέπεται από κάποια διάταξη της κείμενης εργατικής νομοθεσίας και συνεπώς θεμελιώνεται, σύμφωνα με τη νομολογία των Δικαστηρίων, στην ελεύθερη βούληση των συμβαλλομένων μερών (εργοδότη και εργαζόμενου) προς σύναψη σύμβασης- συμφωνίας.  Εξαίρεση υπάρχει μόνο για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων από ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται σε εσωτερικούς Κανονισμούς Εργασίας, Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, Διαιτητικές Αποφάσεις κ.λ.π. Όπως προβλέπεται από την νομολογία των Δικαστηρίων, η άδεια άνευ αποδοχών αποτελεί ουσιαστικά μορφή νόμιμης αναστολής της σύμβασης εργασίας και προϋποθέτει συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, βασιζόμενη στο άρθρο 361 του Αστικού Κώδικα, περί ελευθερίας των συμβάσεων (Πρωτ. Θηβών 50/86). Συνεπώς, η άδεια άνευ αποδοχών χορηγείται μετά από αίτημα του εργαζομένου προς τον εργοδότη και συμφωνία αυτού. Ως εκ τούτου δεν είναι δυνατή η μονομερής χορήγηση της εν λόγω άδειας εκ μέρους του εργοδότη εφόσον η ενέργεια αυτή ισοδυναμεί με άρνηση αποδοχής των υπηρεσιών του εργαζομένου και θέτει τον εργοδότη σε υπερημερία, με αποτέλεσμα να οφείλει αποδοχές στο μισθωτό (αρ. 349 Αστ. Κώδικα, Α.Π. 751/87).

Σύμφωνα με την με αρ. 557/63 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο μισθωτός που έλαβε άδεια χωρίς αποδοχές δικαιούται και ετήσια κανονική άδεια μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος, εφόσον αυτή δεν του έχει χορηγηθεί.

Μετάβαση στο περιεχόμενο